İngiltere siyasetinde tarihi bir dönemeç yaşanıyor. Başbakan Keir Starmer'ın beklenmedik istifa kararı, ülkeyi 10 yıl içinde yedinci başbakanına hazırlıyor. Starmer'ın 2024 seçimlerinden zaferle çıkan İşçi Partisi lideri olarak görevde sadece 14 ay kalması, siyasi kulislerde şok etkisi yarattı. Parti içinde liderlik yarışı resmen başlarken, adayların 81 milletvekili desteğini alması gerekiyor. Yeni liderin, parlamentonun eylül ayında yeniden açılmasına kadar belirlenmesi hedefleniyor.
Starmer neden istifa etti?
Keir Starmer, göreve geldiğinde %40'ın üzerinde olan onay oranının %25'e düşmesi ve parti içi muhalefetin artması sonucu istifa kararı aldı. Özellikle sağlık reformu ve vergi politikalarındaki başarısızlık, eski İşçi Partisi liderlerinden de eleştiri almasına neden oldu. Starmer, yaptığı açıklamada "Partimin ve ülkemin geleceği için en doğru kararın bu olduğuna inanıyorum" ifadelerini kullandı. İstifa, partinin beş yıllık iktidarının sadece ilk yılının ardından geldi.
Liderlik yarışında öne çıkan isimler
İşçi Partisi'nde şu ana kadar dört isim adaylığını açıkladı. Eski Maliye Bakanı Rachel Reeves, reformcu kanadın favorisi olarak gösteriliyor. Reeves'in yanı sıra, İçişleri Bakanı Yvette Cooper ve Sağlık Bakanı Wes Streeting de yarışta. Partinin sol kanadı ise eski bir bakan olan Angela Rayner'ı destekliyor. Adaylık için 81 milletvekili desteği şartı, partide disiplini sağlarken, bazı küçük adayların elenmesine yol açabilir. Anketler, üyeler arasında Reeves'in %35, Cooper'ın %28 oranında desteğe sahip olduğunu gösteriyor.
Seçim süreci ve takvim
Parti tüzüğüne göre liderlik seçimi iki aşamalı: İlk aşamada milletvekilleri oylama yapacak, ardından üyeler sandık başına gidecek. Starmer'ın istifasının ardından geçici lider atanması beklenmiyor; parti, eylül ayına kadar yeni lideri belirlemeyi planlıyor. Bu süreçte Başbakanlık görevini vekaleten kimin yürüteceği henüz netleşmedi. Uzmanlar, seçim sürecinin hızlı ilerlemesi için milletvekili sayısının yeterli olduğunu belirtiyor.
İngiltere'de başbakan değişimleri
Son 10 yılda İngiltere, David Cameron, Theresa May, Boris Johnson, Liz Truss, Rishi Sunak, Keir Starmer ve şimdi de yedinci başbakanını görecek. Bu siyasi istikrarsızlık, Brexit sonrası derinleşen kutuplaşma ve ekonomik krizlerle ilişkilendiriliyor. Ülke, 2024'teki genel seçimlerden bu yana dört başbakan değiştirmiş oldu. Muhafazakar Parti'nin 14 yıllık iktidarının ardından İşçi Partisi'nin kısa sürede lider değiştirmesi, siyasi sistemin kırılganlığını gözler önüne seriyor.
Yeni liderin karşılaşacağı zorluklar
İşçi Partisi'nin yeni lideri, ekonomik durgunluk, yüksek enflasyon, sağlık sistemindeki kriz ve İskoçya'nın bağımsızlık talepleri gibi birçok sorunla mücadele etmek zorunda kalacak. Ayrıca, partinin Brexit sonrası AB ile ilişkilerini yeniden tanımlama sözü de masada. Anketler, halkın %60'ının yeni başbakandan ekonomik iyileşme beklediğini gösteriyor. Parti içindeki derin bölünmeler, yeni liderin birleştirici bir rol üstlenmesini gerektirecek.
İngiltere siyaseti, 10 yılda yedinci başbakanına hazırlanırken, bu istikrarsızlık ülkenin uluslararası itibarını ve iç güvenini sarsıyor. İşçi Partisi'nin kısa sürede güçlü bir lider çıkaramaması halinde, erken genel seçim ihtimali de gündeme gelebilir. Siyasi belirsizlik, özellikle ekonomik krizle baş etmeye çalışan İngiltere için ek bir risk faktörü oluşturuyor.
