İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılma kararının (Brexit) üzerinden 10 yıl geçerken, ayrılığın ekonomiye faturası 1 trilyon sterlini aştı. Son anketler, İngilizlerin çoğunluğunun yeniden AB'ye katılmak istediğini ortaya koyarken, artan bürokrasi, düşen yatırımlar ve yavaşlayan büyüme, ülkenin ekonomik geleceğine ilişkin tartışmaları alevlendirdi.
Brexit'in Ekonomik Bedeli
Bloomberg Economics tarafından yapılan bir araştırmaya göre, Brexit'in İngiltere ekonomisine maliyeti 2025 yılı itibarıyla 1 trilyon sterline ulaştı. Bu rakam, ülkenin GSYİH'sının yaklaşık %40'ına denk geliyor. Araştırma, Brexit'in yatırım, ticaret ve verimlilik üzerindeki olumsuz etkilerinin derinleştiğini gösteriyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler, AB ile ticarette artan gümrük kontrolleri ve uyum maliyetleri nedeniyle zorlanıyor.
İngiltere Merkez Bankası verilerine göre, Brexit referandumundan bu yana işletme yatırımları %20'den fazla düştü. Aynı dönemde AB ile ticaret hacmi %15 azalırken, yeni ticaret anlaşmaları bu kaybı telafi edemedi. Uzmanlar, Brexit'in yarattığı belirsizliğin özellikle finans sektöründe on binlerce işin Avrupa'ya taşınmasına yol açtığını belirtiyor.
Kamuoyu ve Siyasi Tartışmalar
YouGov'un son anketine göre, İngilizlerin %55'i Brexit'in bir hata olduğunu düşünüyor ve AB'ye yeniden katılmayı destekliyor. Bu oran, referandumdan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Ancak siyasi partiler arasında AB üyeliğine dönüş konusunda fikir birliği bulunmuyor. İşçi Partisi lideri Keir Starmer, "AB'ye yeniden katılmak için herhangi bir planımız yok, ancak ticaret engellerini azaltmak ve ilişkileri geliştirmek istiyoruz" açıklamasını yaptı.
Muhafazakar Parti içinde ise Brexit'in ekonomik maliyetini kabul edenlerin sayısı artsa da, parti yetkilileri geri dönüşü reddediyor. Eski Başbakan Boris Johnson, "Brexit, bu ülkeye egemenliğini geri kazandırdı. Ekonomik zorluklar geçici" ifadelerini kullandı. Ancak ekonomistler, Brexit'in yarattığı hasarın kalıcı olabileceği konusunda uyarıyor.
İş Dünyası ve Gelecek Beklentileri
İngiltere Ticaret Odaları Birliği'nin raporuna göre, üyelerinin %70'i Brexit'in işlerini olumsuz etkilediğini belirtiyor. Özellikle gıda, kimya ve otomotiv sektörlerinde tedarik zinciri sorunları ve artan maliyetler dikkat çekiyor. AB ile ilişkilerin düzeltilmesi çağrıları yükselirken, bazı iş çevreleri "Norveç modeli" gibi esnek bir ortaklık öneriyor.
Londra merkezli düşünce kuruluşu Centre for European Reform'a göre, Brexit'in ekonomik etkilerinin tam anlamıyla ortaya çıkması birkaç yıl daha alabilir. Ancak mevcut veriler, ayrılığın uzun vadeli büyüme potansiyeline ciddi zarar verdiğini gösteriyor. İngiltere'nin GSYİH büyümesi, 2016'dan bu yana benzer ekonomilere kıyasla ortalama %5-6 daha yavaş seyretti.
Sonuç ve Değerlendirme
Brexit, İngiltere için beklenenden daha ağır bir ekonomik yük haline geldi. 1 trilyon sterlinlik fatura, sadece maddi kaybı değil, aynı zamanda uluslararası alanda azalan etki ve ticaretteki daralmayı da yansıtıyor. Kamuoyu eğilimi AB'ye geri dönüş yönünde olsa da, siyasi irade ve müzakere süreci belirsizliğini koruyor. İngiltere'nin Brexit sonrası ekonomik modelini yeniden tanımlaması, önümüzdeki yılların en kritik sınavlarından biri olacak.
