İngiltere Başbakanı Keir Starmer, peş peşe gelen skandallar ve yerel seçimlerdeki ağır yenilginin ardından artan parti içi baskılar sonucu dün istifa etti. 2024'te İngiliz siyasetindeki 'kaosu sona erdirme' vaadiyle iktidara gelen Starmer'ın ayrılığıyla birlikte İngiltere son 10 yılda yedinci başbakan değişikliğini yaşadı. Starmer, başbakanlık koltuğundan inerken yaptığı konuşmada partisinin yeniden yapılanması gerektiğini belirtti.
Skandallar ve seçim yenilgisi
Starmer'ın istifasına giden süreçte özellikle son bir yılda ortaya çıkan bir dizi skandal etkili oldu. Başbakanlık ofisinin düzenlediği bir yardım gecesinde usulsüzlükler olduğu iddiasıyla başlayan tartışmalar, Maliye Bakanı Rachel Reeves'in harcama kalemlerinde şeffaflık eksikliğiyle devam etti. Parti içi muhalefet, Starmer'ın liderlik tarzını 'otoriter' olarak nitelendirirken, özellikle İşçi Partisi'nin geleneksel tabanını oluşturan işçi sınıfı ve sendikalarla arasının açıldığı eleştirileri yapıldı.
Mayıs ayında yapılan yerel seçimlerde İşçi Partisi, büyükşehir belediyelerinin çoğunu Muhafazakar Parti'ye kaptırdı. Seçim sonuçları parti içinde şok etkisi yaratırken, Starmer'ın istifasını isteyen milletvekillerinin sayısı giderek arttı. İstifa kararının açıklanmasından önceki gece, partinin önde gelen isimleriyle yapılan toplantıda Starmer'ın görevi bırakmasının 'kaçınılmaz' olduğu görüşü ağır bastı.
10 yılda yedinci başbakan
Starmer'ın istifası, İngiltere'de 2015'ten bu yana yaşanan yedinci başbakan değişikliği olarak kayıtlara geçti. David Cameron'ın Brexit referandumu sonrası istifasıyla başlayan süreçte Theresa May, Boris Johnson, Liz Truss, Rishi Sunak ve Keir Starmer sırasıyla görev yaptı. Siyasi istikrarsızlık, ülkede art arda gelen erken seçimler ve lider değişiklikleriyle kendini gösterdi. Ekonomik kriz, sağlık sistemindeki sorunlar ve artan yaşam maliyeti halkın siyasete olan güvenini ciddi şekilde zedeledi.
Starmer, 2024 genel seçimlerini kazanarak iktidara gelmişti. Seçim kampanyasında 'kaosu bitirme' söylemiyle öne çıkan Starmer, Muhafazakar Parti'nin 14 yıllık iktidarına son vermişti. Ancak vaat ettiği reformları hayata geçirmekte zorlanan lider, kamuoyunda giderek güven kaybetti. Özellikle NHS'ye yönelik reformlar ve konut kriziyle mücadele konusunda başarısız bulundu.
İstifanın yankıları
Starmer'ın istifası uluslararası kamuoyunda da geniş yankı uyandırdı. ABD, Fransa ve Almanya'dan gelen ilk tepkilerde, İngiltere'de bir an önce siyasi istikrarın sağlanması temennisinde bulunuldu. Avrupa Birliği yetkilileri ise Brexit sonrası ilişkilerde belirsizliğin süreceğini ifade etti.
İşçi Partisi'nde liderlik yarışı için gözler birkaç isme çevrildi. Parti içinde öne çıkan adaylar arasında eski Maliye Bakanı Rachel Reeves, Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan ve parti genel sekreteri David Evans'ın ismi geçiyor. Liderlik seçiminin önümüzdeki iki ay içinde tamamlanması bekleniyor.
Muhafazakar Parti lideri Rishi Sunak ise yaptığı açıklamada Starmer'a teşekkür ederken, 'İngiltere'nin yeniden istikrara kavuşması için gereken adımları atacağını' söyledi. Anketler, Sunak'ın başbakanlık koltuğuna oturması halinde partisinin oy oranının artabileceğini gösteriyor.
Starmer'ın istifası, İngiliz siyasetinin geldiği noktayı gözler önüne seriyor: Siyasi kaos, lider değişiklikleri ve halkın siyasete olan inancının azalması. Ülkenin önümüzdeki dönemde yeni bir liderle birlikte hem parti içi toparlanmaya hem de ülke genelinde güveni yeniden tesis etmeye ihtiyacı var.
