İngiltere Başbakanı Keir Starmer, dijital platformların çocukların ruh sağlığı ve güvenliği üzerindeki olumsuz etkilerine karşı tarihi bir adım atarak, 16 yaşından küçükler için sosyal medya erişiminin yasaklanacağını duyurdu. Yeni düzenleme, sosyal medya şirketlerine katı yükümlülükler getirirken, ihlal durumunda ağır para cezaları öngörüyor. Karar, İngiltere'de geniş yankı uyandırırken, çocuk hakları savunucuları tarafından memnuniyetle karşılandı.
Yasak nasıl uygulanacak?
Hükümet yetkilileri, yasağın teknik altyapısının hazır olduğunu ve sosyal medya platformlarının 16 yaş altı kullanıcıları tespit etmek için yaş doğrulama sistemleri kurması gerektiğini belirtti. Yeni düzenleme, TikTok, Instagram, Facebook gibi popüler platformları kapsıyor. Şirketler, 16 yaşından küçük kullanıcıların kaydolmasını engellemekle yükümlü olacak. Aksi takdirde, küresel cirolarının yüzde 10'una varan idari para cezaları uygulanacak.
Başbakan Starmer, yaptığı açıklamada, "Çocuklarımızın ruh sağlığı ve mahremiyeti, dijital çağın en büyük sınavı haline geldi. Algoritmalar, bağımlılık yapıcı içeriklerle genç beyinleri manipüle ediyor. Biz bu soruna seyirci kalamayız" ifadelerini kullandı. Hükümet, ayrıca okullarda dijital okuryazarlık eğitimini zorunlu hale getirecek bir program başlatacağını da duyurdu.
Tepkiler ve tartışmalar
Karara yönelik ilk tepkiler karmaşık oldu. Çocuk psikologları, düzenlemeyi "gecikmiş ama gerekli bir adım" olarak değerlendirirken, sivil toplum kuruluşları uygulamanın denetiminin önemine dikkat çekti. Öte yandan, gençlik hakları dernekleri, yasağın ifade özgürlüğünü kısıtladığı gerekçesiyle eleştirdi. Birleşik Krallık Dijital ve Kültür Bakanlığı, yayımladığı raporda, 13-16 yaş arası gençlerin yüzde 65'inin sosyal medyada en az bir kez siber zorbalığa maruz kaldığını ortaya koydu.
Teknoloji devlerinden de ilk açıklamalar geldi. Meta, kullanıcı güvenliğini önemsediklerini ancak yaş doğrulamanın teknik zorluklarına dikkat çekti. TikTok ise, halihazırda 13 yaş altı kullanıcıları engellediklerini belirterek yeni düzenlemeye uyum sağlayacaklarını ifade etti. Uzmanlar, yasağın başarıya ulaşması için denetim mekanizmalarının etkin çalışması gerektiğini vurguluyor.
İngiltere'nin bu adımı, diğer Avrupa ülkelerinde de benzer tartışmaları tetikleyebilir. Fransa ve Almanya daha önce çocukların sosyal medya kullanımına yönelik kısıtlamalar getirmiş, ancak 16 yaş sınırı uygulamamıştı. Avrupa Birliği ise Dijital Hizmetler Yasası kapsamında çocukları korumaya yönelik düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
