Londra - İngiltere'deki Yahudi toplumu, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonları ve Filistin meselesine yaklaşımı nedeniyle benzeri görülmemiş bir iç bölünme yaşıyor. Batı dünyasında kamuoyunun İsrail aleyhine dönmesi ve İsrail destekçisi siyasetin seçim kaybettirmeye başlaması, İngiliz Yahudileri arasındaki bu gerilimi daha da derinleştiriyor. Geleneksel olarak İsrail'e koşulsuz destek veren ana akım Yahudi kurumları ile İsrail'in politikalarını eleştiren genç ve sol görüşlü Yahudiler arasındaki fay hattı, Gazze'deki sivil kayıpların artmasıyla genişliyor.
Kamuoyu Değişimi ve Siyasi Sonuçları
Batı'da yapılan kamuoyu araştırmaları, özellikle genç nesiller arasında İsrail'e verilen desteğin hızla azaldığını gösteriyor. ABD'de Demokrat Parti içindeki ilerici kanat, İngiltere'de İşçi Partisi'nin solcu üyeleri ve Avrupa'daki yeşil partiler, İsrail'in Gazze'deki eylemlerini soykırım olarak nitelendirerek hükümetlerine baskı yapıyor. Bu baskı, yönetimleri İsrail'e karşı mesafe almaya zorluyor. Örneğin, İngiltere hükümeti, İsrail'e silah satışında kısmi kısıtlama getirmek zorunda kaldı. ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, bazı silah sevkiyatlarını askıya aldı. Bu adımlar, İsrail'in uluslararası alanda giderek yalnızlaşmasının somut göstergeleri.
İngiliz Yahudi Toplumunda Çatlak
İngiltere'deki Yahudi toplumu yaklaşık 300 bin kişiden oluşuyor. Ana akım temsilci kuruluşu olan İngiliz Yahudi Temsilciler Kurulu (Board of Deputies of British Jews) ve İngiliz Siyonist Federasyonu, İsrail'e desteklerini sürdürüyor. Ancak, özellikle genç Yahudiler arasında İsrail'in politikalarına yönelik eleştiriler yükseliyor. "Yahudiler Ses Veriyor" (Jews for Justice for Palestinians) gibi gruplar, İsrail'in Filistinlilere yönelik uygulamalarını apartheid rejimi olarak tanımlıyor ve uluslararası kamuoyunda bu yönde lobi faaliyeti yürütüyor. Geçtiğimiz aylarda Londra'da düzenlenen Filistin destekçisi mitinglere binlerce Yahudi katıldı. Bu, toplum içindeki bölünmenin somut bir yansıması.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun aşırı sağcı koalisyon ortaklarıyla yürüttüğü politikalar, Yahudi diasporasındaki liberal kesimi daha da yabancılaştırıyor. Yargı reformu protestoları sırasında İsrail'deki gösterilere destek veren diasporadaki Yahudiler, şimdi Gazze savaşını da eleştiriyor. Bu durum, İsrail'in "Yahudi devleti" konseptinin diasporadaki farklı yorumlanmasından kaynaklanıyor. Bazı Yahudiler İsrail'i eleştirmenin antisemitizm olmadığını savunurken, ana akım kurumlar bu eleştirileri "kendine zarar veren" bir tutum olarak görüyor.
Güney Afrika Benzetmesi ve Parya Devlet Riski
Gazze'deki soykırım iddiaları nedeniyle İsrail, bir zamanlar apartheid rejimiyle yönetilen Güney Afrika Cumhuriyeti gibi "parya" bir devlet haline gelme riskiyle karşı karşıya. Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) görülen soykırım davası, İsrail'in uluslararası itibarını ciddi şekilde sarstı. Birçok ülke İsrail'e karşı diplomatik yaptırımlar uygulamaya başladı. İngiltere'de bazı belediyeler, İsrail ile iş yapan şirketlerden hisse satın almayı reddediyor. Üniversiteler, İsrail kurumlarıyla işbirliğini askıya alıyor. Bu gelişmeler, İsrail'in uluslararası toplumdaki meşruiyetini erozyona uğratıyor.
Siyasi Yansımaları ve Gelecek
İngiltere'de ana muhalefet partisi İşçi Partisi'nin lideri Keir Starmer, başlangıçta İsrail'e güçlü destek verirken, parti içindeki baskılar sonucu pozisyonunu yumuşatmak zorunda kaldı. Starmer, Gazze'de ateşkes çağrısı yaptı ve İsrail'in uluslararası hukuku ihlal ettiğini kabul etti. Bu değişim, seçmen tabanındaki değişimi yansıtıyor. İngiltere'de yapılan son anketler, halkın yüzde 60'ından fazlasının İsrail'in Gazze'deki eylemlerini onaylamadığını gösteriyor. Bu tablo, İsrail destekçisi siyasetin artık seçim kaybettirdiğini kanıtlıyor.
İngiliz Yahudileri arasındaki bölünme, sadece bir iç mesele değil, aynı zamanda Batı'daki Yahudi diasporasının geleceği açısından da kritik bir önem taşıyor. İsrail'in politikalarına koşulsuz destek veren kurumlar ile insan hakları ve uluslararası hukuku önceleyen Yahudiler arasındaki gerilim, önümüzdeki yıllarda daha da artabilir. Bu bölünme, İsrail'in diasporayla ilişkilerini yeniden tanımlamasını gerektirebilir. Aksi halde, İsrail'in uluslararası alanda yalnızlaşması ve Yahudi toplumlarının içindeki çatlakların derinleşmesi kaçınılmaz görünüyor.
