İngiltere merkezli haber ajansı Reuters'a konuşan eski ABD'li yetkililer ve diplomatlar, ABD ile İran arasında varılması beklenen anlaşmanın en büyük kaybedeninin İsrail'in İran stratejisi değil, Başbakan Binyamin Netanyahu olduğunu belirtti. Uzun süredir İran'ın nükleer programına karşı sert bir tutum izleyen Netanyahu’nun, anlaşma sonrası hem bölgesel hem de siyasi olarak zor bir döneme girebileceği ifade ediliyor.
Netanyahu’nun İran politikası tehlikede
Eski ABD yetkililerine göre, ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin İran ile yeniden müzakere masasına oturması, Netanyahu hükümetinin uzun vadeli İran stratejisini doğrudan etkiliyor. Netanyahu, yıllardır İran'ın nükleer silah üretme kapasitesine karşı uluslararası toplumu harekete geçirmeye çalışırken, olası bir anlaşma bu çabaları boşa çıkarabilir. Özellikle İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine kısıtlama getirmesi beklenen anlaşma, Tel Aviv'in askeri müdahale seçeneklerini sınırlayabilir.
Bölgesel dengeler değişiyor
Uzmanlar, ABD-İran anlaşmasının Ortadoğu'da güç dengelerini yeniden şekillendireceğini vurguluyor. Anlaşma ile İran'ın uluslararası yaptırımların hafifletilmesi karşılığında nükleer faaliyetlerini sınırlaması, Körfez ülkeleri ve İsrail arasındaki İran karşıtı ittifakı zayıflatabilir. Netanyahu, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile İran'a karşı ortak bir cephe oluşturmaya çalışırken, anlaşma bu ülkeleri de daha bağımsız bir politika izlemeye itebilir.
Netanyahu'nun iç siyaseti ve yargı reformu
Netanyahu’nun İran anlaşmasına karşı çıkması sadece dış politika ile ilgili değil. İsrail'de yargı reformu tartışmalarıyla sarsılan koalisyon hükümeti, İran konusundaki başarısızlık algısı nedeniyle daha da zor durumda kalabilir. Eski ABD'li bir diplomat, Reuters'a yaptığı açıklamada, "Netanyahu içeride zaten zor durumda. İran anlaşması onun için bir meşruiyet krizi daha yaratabilir" dedi.
Anlaşma tarafları ve süreç
ABD ve İran, dolaylı müzakerelerini sürdürürken, İsrail'in anlaşmayı engellemek için yoğun lobi faaliyetleri yürüttüğü biliniyor. Ancak eski yetkililer, Netanyahu'nun ABD Kongresi'ndeki etkisinin Biden yönetimini durdurmaya yetmeyebileceği görüşünde. Anlaşmanın önümüzdeki aylarda imzalanması beklenirken, bu durum Netanyahu'nun siyasi kariyeri için bir dönüm noktası olabilir.
Değerlendirme
Tüm bu gelişmeler, Netanyahu'nun İran konusundaki söylemlerinin ve politikalarının sorgulanmasına yol açıyor. İran'ın bölgesel nüfuzunun artmasından endişe eden İsrail, anlaşma sonrası yeni bir strateji geliştirmek zorunda kalabilir. Ancak Netanyahu'nun bu süreçteki rolü ve iç siyasi geleceği, İsrail siyasetinde önemli bir tartışma konusu olmaya devam edecek.
