1 Ağustos'tan itibaren Türkiye'de influencer reklamları ve yapay zekâ ile üretilen içerikler için yeni kurallar geçerli olacak. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikler, sosyal medya fenomenlerinin reklamlarını açıkça etiketlemesini zorunlu kılarken, yapay zekâ destekli içeriklerin de belirtilmesini şart koşuyor. Ayrıca, çocuklara yönelik kişisel veri temelli hedefli reklamların önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Influencer reklamlarında şeffaflık dönemi
Yeni düzenleme ile sosyal medya fenomenleri ve influencer olarak bilinen kişiler, ticari içeriklerini takipçilerine açıkça bildirmek zorunda. Reklam olduğu anlaşılmayan veya gizlenen tüm tanıtımlar, artık yasal yaptırımlara tabi tutulacak. Bu kapsamda, #reklam, #işbirliği gibi etiketlerin yanı sıra, video ve görsellerin üzerinde de 'Reklam' ibaresinin bulunması gerekecek. Reklam Kurulu, bu konuda denetimlerini sıkılaştıracak ve ihlal durumlarında idari para cezaları uygulayacak.
Yapay zekâ üretimi içeriklerin etiketi zorunlu
Yapay zekâ teknolojileriyle oluşturulan görsel, video veya metinlerin ticari amaçla kullanılması durumunda, bu içeriklerin 'yapay zekâ ile üretildiği' açıkça belirtilecek. Tüketicilerin yanıltılmasını önlemeyi hedefleyen bu kural, özellikle derin sahte (deepfake) içeriklerin reklam amaçlı kullanımına karşı önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Etiketleme yükümlülüğü, algoritmik olarak oluşturulan ve gerçek gibi sunulan her türlü içeriği kapsıyor.
Çocuklara yönelik hedefli reklam yasağı
Yönetmelikteki değişiklikler, çocukların kişisel verilerinin ticari amaçlarla kullanılmasını da sınırlandırıyor. Buna göre, çocukların online davranışları takip edilerek kişiselleştirilmiş reklamların sunulması yasaklanıyor. Özellikle oyun platformları ve sosyal medyada çocuklara yönelik hedefli reklam uygulamaları, yeni düzenlemeyle kapsam dışına alınıyor. Ebeveynlerin ve çocukların maruz kaldığı manipülatif pazarlama tekniklerine karşı daha güçlü bir koruma sağlanması hedefleniyor.
Yeni kuralların gerekçesi ve kapsamı
Ticaret Bakanlığı yetkilileri, dijitalleşen reklam dünyasında tüketicilerin daha fazla bilgilendirilmesi ve korunması gerektiğini vurguluyor. Son yıllarda sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte, influencer pazarlamasının büyük bir sektör haline geldiği belirtiliyor. Ancak, bu süreçte reklamların gizlenmesi, yanıltıcı yorumlar ve yapay zekâ ile oluşturulan hayali deneyimlerin gerçekmiş gibi sunulması, tüketici mağduriyetlerine yol açıyordu. Yeni düzenlemelerle, bu tür uygulamaların önüne geçilmesi ve sektörde etik kuralların güçlendirilmesi amaçlanıyor. Uzmanlar, düzenlemenin özellikle genç nüfusun yoğun olduğu sosyal medya platformlarında etkili bir denetim sağlayacağını öngörüyor.
Yönetmelik, 1 Ağustos'tan itibaren tüm reklam verenleri, reklam ajanslarını ve sosyal medya platformlarını kapsayacak şekilde uygulanacak. Reklam Kurulu'nun bu alandaki denetim kapasitesini artıracağı ve şikayetler üzerine hızlı aksiyon alacağı ifade ediliyor. Sektör temsilcileri ise, yeni kuralların uyum süreci için dijital altyapılarını gözden geçireceklerini ve eğitim çalışmaları yapacaklarını belirtiyor. Bu adımlarla, Türkiye'de dijital reklamcılıkta şeffaflık ve hesap verebilirlik standartlarının uluslararası normlarla uyumlu hale getirilmesi bekleniyor.
