AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ömer İleri, 27 Mayıs 1960 darbesinin yıl dönümünde yaptığı açıklamada, darbeye giden süreçte dönemin muhalefet anlayışının katkısının ortaya konması gerektiğini belirterek, bunun yanlış olduğunun zikredilmesi ve özür dilenmesi çağrısında bulundu. İleri, Türkiye’nin demokrasi tarihinde kara bir leke olarak yer alan 27 Mayıs darbesinin sadece askeri müdahaleyle sınırlı olmadığını, siyasi ve toplumsal dinamiklerin de bu sürece zemin hazırladığını ifade etti.
Darbenin siyasi arka planı
Ömer İleri, 27 Mayıs 1960 darbesinin öncesinde Demokrat Parti iktidarına karşı yürütülen muhalefetin, demokratik zeminden uzaklaşarak toplumu kutuplaştırdığını ve bu ortamın darbeye giden yolu açtığını söyledi. İleri, “O dönemde muhalefet, iktidarı yıpratmak için her yolu meşru görmüş, hatta askeri müdahaleyi teşvik eden söylemler kullanmıştır. Bu anlayışın bugün tekrar değerlendirilmesi ve yanlışlığının kabul edilmesi gerekir” dedi. AK Partili yetkili, darbenin sadece askerler tarafından değil, dönemin siyasi aktörlerinin de etkisiyle gerçekleştiğini vurguladı.
Özür çağrısı ve demokrasi vurgusu
İleri, 27 Mayıs darbesinin yıl dönümünde yapılan değerlendirmelerin sadece geçmişe yönelik olmadığını, bugünün demokrasi mücadelesine ışık tutması gerektiğini belirtti. “Türkiye, darbelerle dolu bir geçmişe sahip. Ancak her darbe, bir önceki dönemin hatalarının birikimiyle ortaya çıkmıştır. 27 Mayıs darbesine giden günlerde muhalefetin takındığı tutum, darbeyi meşrulaştırmış, hatta teşvik etmiştir. Bugün bu hatayı kabul etmek, gelecekte benzer hataların tekrarlanmasını önleyecektir” ifadelerini kullandı. Ömer İleri, “27 Mayıs darbesinin mağdurlarından özür dilenmeli, aynı zamanda o dönemde muhalefetin oynadığı rol de tüm çıplaklığıyla ortaya konulmalıdır” diye konuştu.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı, Türkiye’nin demokrasi yolculuğunda önemli adımlar attığını, ancak geçmişteki hatalardan ders çıkarılması gerektiğini söyledi. “Demokrasi, sadece seçimlerden ibaret değildir. Siyasi aktörlerin, iktidar ve muhalefet ayrımı gözetmeksizin demokratik kurallara saygılı olması gerekir. 27 Mayıs darbesi, siyasetin kavgaya dönüştüğünde ne tür felaketlere yol açabileceğinin ibretlik bir örneğidir” dedi. İleri, bu tür değerlendirmelerin yapılmasının, Türkiye’nin demokrasi kültürünün güçlenmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Ömer İleri’nin açıklamaları, siyaset kulislerinde geniş yankı uyandırırken, özür çağrısının muhalefet partilerine yönelik olduğu yorumları yapıldı. CHP kanadından henüz resmi bir açıklama gelmezken, bazı siyaset bilimciler İleri’nin sözlerini “tarihsel hesaplaşma” olarak nitelendirdi. 27 Mayıs darbesi, Türkiye’de sivil siyaset üzerinde uzun yıllar etkisini sürdüren bir travma olarak hafızalardaki yerini koruyor.
