Milyonlarca çalışan ve işvereni yakından ilgilendiren Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), hükümetin 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Programı'nda (OVP) yer almadı. Böylece çalışanların ücretlerinden yapılması planlanan yüzde 3'lük kesinti şimdilik rafa kalktı. TES'in uygulanmasına ilişkin yasal düzenlemenin bu dönemde hayata geçirilmeyeceği anlaşılıyor.
OVP'de TES'e Yer Verilmedi
Resmi Gazete'de yayımlanan 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Programı'nda, daha önce kamuoyunun gündemine gelen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'ne dair herhangi bir ifade yer almadı. Programda emeklilik ve sosyal güvenlik alanında yapısal reformlardan söz edilse de TES'e özel bir başlık açılmadı. Bu durum, hükümetin sistemi uygulamaya koyma konusunda acele etmediği şeklinde yorumlandı.
Ekonomi yönetiminin, enflasyonla mücadele ve bütçe disiplini öncelikleri doğrultusunda, çalışanların ücretleri üzerinde ek yük oluşturacak düzenlemelerden kaçındığı belirtiliyor. TES, çalışanların prime esas kazançlarının yüzde 3'ünün otomatik olarak bireysel emeklilik hesabına aktarılmasını öngörüyordu. İşverenin de aynı oranda katkı sağlaması planlanıyordu.
KESK'ten Değerlendirme
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) yetkilileri, TES'in OVP'de yer almamasının çalışanlar açısından olumlu bir adım olduğunu vurguladı. KESK, sistemin zaten uygulanabilir olmadığını ve çalışanların alım gücünü düşüreceğini savunuyordu. Sendika, yüzde 3'lük kesintinin düşük gelirli çalışanlar üzerinde ciddi bir yük oluşturacağını belirtmişti. KESK'in itirazı, sistemin zorunlu değil gönüllülük esasına dayanması gerektiği yönündeydi.
İşveren Kesiminin Görüşü
İşveren örgütleri ise TES'in işletmelere ek maliyet getireceğini savunuyordu. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ), çalışan başına yüzde 3 ek katkı ödemesinin sürdürülebilir olmadığını dile getirdiği biliniyor. İş dünyası temsilcileri, sistemin gönüllü bireysel emeklilik modeline dönüştürülmesi çağrısında bulunmuştu. OVP'de bu taleplerin dikkate alındığı görülüyor.
Piyasa Etkisi
Uzmanlar, TES'in rafa kalkmasının kısa vadede piyasalarda rahatlama yaratabileceğini belirtiyor. Çalışanların harcanabilir gelirinde bir azalma olmayacağı için tüketim harcamalarının olumsuz etkilenmeyeceği öngörülüyor. Ancak uzun vadede otomatik katılım sistemiyle tasarruf oranlarının artırılması hedefi sekteye uğrayabilir. Türkiye'de hanehalkı tasarruf oranlarının düşüklüğü göz önüne alındığında, TES benzeri bir mekanizmanın eksikliği ilerleyen yıllarda telafi edilmek istenebilir.
Gelecek Dönemde Ne Bekleniyor?
Hükümetin 2027-2029 OVP'sinde TES'e yer vermemesi, sistemin tamamen gündemden çıktığı anlamına gelmiyor. Ekonomi yönetiminin, enflasyon ve cari açık gibi makroekonomik göstergelerde kalıcı iyileşme sağlandıktan sonra sistemi yeniden ele alabileceği ifade ediliyor. Önümüzdeki dönemde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın konuya ilişkin yeni bir çalışma yapıp yapmayacağı ise belirsizliğini koruyor. Mevcut koşullarda, yüzde 3'lük kesinti içeren bir yasal düzenlemenin kısa vadede Meclis gündemine gelmesi beklenmiyor.
