İstanbul ve Muğla'da, ikinci el araçların kilometrelerini düşürerek ya da sahte ekspertiz raporları düzenleyerek ağır hasarlı araçları hasarsızmış gibi sattıkları iddia edilen şüphelilere yönelik operasyon gerçekleştirildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesindeki çalışmada 18 şüpheliden 14'ü yakalanarak gözaltına alındı. Operasyon, ikinci el otomobil piyasasında tüketici mağduriyetlerine yol açan yasa dışı yöntemlere karşı yürütülen soruşturmanın somut adımlarından biri olarak kayda geçti.
Kilometre düşürme ve sahte ekspertiz iddiası
Edinilen bilgilere göre, şüphelilerin ikinci el araçların gösterge panellerindeki kilometre bilgilerini yazılım veya donanım müdahalesiyle geriye çektikleri, ardından bu araçları sahte ekspertiz raporlarıyla birlikte piyasaya sürdükleri öne sürülüyor. Aynı zamanda ağır hasar kaydı bulunan araçların hasarsız gibi gösterilerek alıcılara satıldığı iddiası soruşturmanın ana eksenini oluşturuyor. Bu yöntemlerin, alıcıların aracın gerçek durumu hakkında yanıltılmasına ve ciddi maddi kayıplar yaşamasına neden olduğu belirtiliyor.
İstanbul merkezli yürütülen operasyonun Muğla ayağında da şüphelilerin irtibatlı olduğu işletmeler ve ekspertiz noktaları mercek altına alındı. Soruşturma kapsamında 18 şüphelinin kimlik bilgileri tespit edilirken, bunlardan 14'ünün yakalandığı, kalan şüphelilerin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü öğrenildi. Gözaltına alınanların emniyetteki işlemleri devam ediyor.
Soruşturmanın hukuki çerçevesi ve tüketiciye etkisi
İkinci el araç ticaretinde kilometre bilgisi ve ekspertiz raporu, alıcının satın alma kararını doğrudan etkileyen iki temel unsur olarak öne çıkıyor. Kilometresi düşürülmüş veya hasar kaydı gizlenmiş bir aracın piyasa değeri ile gerçek durumu arasındaki fark, alıcı açısından telafisi güç bir zarara dönüşebiliyor. Türkiye'de ikinci el otomobil satışlarında ekspertiz raporu alımı yaygınlaşmış olsa da sahte belge düzenlenmesi, denetim mekanizmalarındaki açıkları gündeme getiriyor.
Uzmanlar, kilometre düşürme işleminin yalnızca bireysel bir aldatma değil, aynı zamanda kayıt dışı bir ekonomi yarattığını ve sigorta ile vergi boyutlarıyla da kamu düzenini etkilediğini vurguluyor. Bu tür fiillerin Türk Ceza Kanunu kapsamında nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını oluşturabileceği ifade ediliyor. Soruşturmanın, sektörde benzer yöntemlere başvuran diğer aktörler için caydırıcılık işlevi görmesi bekleniyor.
Operasyonun, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın koordinasyonunda yürütülmesi, dosyanın geniş çaplı bir soruşturmanın parçası olduğuna işaret ediyor. Yetkililer, ikinci el araç alım satımında vatandaşların yalnızca yetkili ekspertiz noktalarını tercih etmeleri, kilometre bilgisini bağımsız kaynaklardan doğrulamaları ve hasar kaydını resmi sistemler üzerinden kontrol etmeleri gerektiğini hatırlatıyor. Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında yeni gözaltı ve tutuklama kararlarının gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Son yıllarda ikinci el otomobil fiyatlarındaki dalgalanma ve arz kısıtları, alıcıların hızlı karar vermesine yol açarken, bu ortamın sahte ekspertiz ve kilometre manipülasyonu gibi yöntemlere zemin hazırladığı değerlendiriliyor. Piyasa denetiminin güçlendirilmesi, ekspertiz raporlarının merkezi bir sistem üzerinden doğrulanabilir hale getirilmesi ve kilometre bilgisinin araç muayene kayıtlarıyla entegre takibi, sektör temsilcilerinin uzun süredir dile getirdiği çözüm önerileri arasında. Bu operasyon, söz konusu önerilerin neden aciliyet taşıdığını bir kez daha ortaya koyuyor.
