Otomotiv sektörü, 2024 yılında ikinci el araç piyasasında belirgin bir durgunluk yaşıyor. Sıfır araçlardaki kampanyalar ve yüksek faiz oranları, ikinci ele olan talebi önemli ölçüde azalttı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ikinci el araç satışları geçen yılın aynı dönemine göre %15 geriledi. İlan platformlarında bir aracın ortalama satış süresi 20 günün üzerine çıktı. Galericiler, bayiler ve bireysel satıcılar zor günler geçirirken, piyasadaki hareketlilik beklenenden uzak seyrediyor.
Durgunluğun Nedenleri
Uzmanlar, ikinci el araç piyasasındaki bu durgunluğu birkaç faktöre bağlıyor. Öncelikle, Merkez Bankası'nın faiz artırımları kredi maliyetlerini yükseltti. Taşıt kredisi faizleri yıllık %40'ları aşarken, tüketiciler mevcut araçlarını yenilemekte tereddüt ediyor. Ayrıca, sıfır araç üreticilerinin yıl sonu kampanyaları ve stok eritme çabaları, ikinci el fiyatlarının düşmesine rağmen talebi sıfıra yönlendiriyor. Otomotiv sektörü temsilcileri, enflasyonun yavaşlamasına rağmen alım gücündeki düşüşün sürdüğünü vurguluyor.
Fiyatlar Düşüyor Ama Talep Yok
İkinci el araç fiyatları, 2023'ün ikinci yarısındaki rekor seviyelerden %20-30 oranında gerilemiş durumda. Ancak bu düşüş, talebi canlandırmaya yetmiyor. Örneğin, 2021 model bir sedan aracın 800 bin TL'den 650 bin TL'ye düşmesine rağmen ilanı haftalarca yayında kalabiliyor. Galericiler, "Fiyatlar düştü ama satışlar artmıyor. İnsanlar bekliyor, daha da düşsün istiyor. Bu bir güven krizi" yorumunu yapıyor. Bireysel satıcılar ise araçlarını satmak için fiyat kırmak zorunda kalıyor, ancak alıcı bulmakta zorlanıyor.
Sektör Temsilcilerinden Uyarılar
Ankara Oto Galericiler Odası Başkanı Mehmet Yılmaz, durgunluğun sadece ekonomik değil, psikolojik boyutu olduğunu belirtiyor: "Tüketici, enflasyonun düşeceğine ve faizlerin ineceğine inanırsa piyasa hareketlenir. Ancak şu an herkes bekle-gör modunda." Yılmaz, bir süredir galericilerin karlılığının düştüğünü, bazı işletmelerin kapanma noktasına geldiğini ekliyor. İstanbul'da faaliyet gösteren bir başka galerici Ayşe Koç, elinde 30 aracının 45 gündür satılmadığını, nakit akışının durma noktasında olduğunu söylüyor. Sektör temsilcileri, hükümetin taşıt kredisi faizlerini düşürücü adımlar atması veya sıfır araç ÖTV indirimi yapması halinde ikinci el piyasasının da canlanacağını ifade ediyor.
Gelecek Beklentileri
Uzmanlar, ikinci el piyasasındaki durgunluğun 2025'in ilk çeyreğine kadar sürebileceğini öngörüyor. Faizlerin düşüşe geçmesi ve ekonomik belirsizliğin azalması halinde ikinci ele talebin tekrar artması bekleniyor. Ancak, otomotiv sektöründeki yapısal değişimler de rol oynuyor. Elektrikli araçlara geçiş ve sıfır araç üretimindeki artış, ikinci el piyasasını uzun vadede şekillendirecek faktörler arasında. Sonuç olarak, ikinci el araç piyasasındaki bu durgunluk, sadece kısa vadeli bir dalgalanma değil, aynı zamanda tüketici davranışlarındaki değişimin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Piyasanın normale dönmesi, makroekonomik istikrarın sağlanmasına bağlı görünüyor.
