Perşembe Yaylası'nda planlanan altın arama faaliyetlerine ilişkin farklı tarihlerde hazırlanan iki bilirkişi raporu, bölgenin doğal ve kültürel varlıklarıyla korunması gerektiğini ortaya koydu. Raporlar, yaylanın jeolojik yapısı, biyolojik çeşitliliği ve yerel halkın yaşam alanı üzerinde madencilik faaliyetlerinin geri dönülemez etkiler yaratabileceğini vurguluyor. Bu gelişme, çevre örgütleri ve bölge halkının uzun süredir yürüttüğü mücadelede önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Raporların Ortak Noktaları
İlk rapor, 2023 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından görevlendirilen bir bilirkişi heyeti tarafından hazırlandı. İkinci rapor ise 2025 başında, yöre halkının açtığı bir dava kapsamında mahkeme tarafından atanan üç akademisyen tarafından tamamlandı. Her iki rapor da bölgenin “hassas ekosistem” statüsünde olduğunu, altın aramada kullanılacak siyanür gibi kimyasalların su kaynaklarını ve toprağı kirletebileceğini belirtiyor. Raporlarda, Perşembe Yaylası'nda yaşayan kırmızı benekli alabalık ve endemik bitki türlerinin korunması gerektiği ifade ediliyor. Ayrıca, yaylada bulunan tarihi ahşap kilise ve höyük gibi kültürel miras öğelerinin madencilik faaliyetlerinden olumsuz etkilenebileceği kaydedildi.
Bölge Halkından ve Çevrecilerden Tepki
Perşembe Yaylası, Trabzon'un Çaykara ilçesinde yer alıyor. Bölge halkı, geçimini büyük ölçüde hayvancılık ve turizmden sağlıyor. Maden planlarına karşı oluşan Perşembe Yaylası'nı Koruma Platformu, raporların ardından yaptığı açıklamada, “İki rapor da aynı noktada buluşuyor: Bu yayla altına kurban edilemez. Yetkilileri çağrımızı duymaya davet ediyoruz” dedi. Çevre örgütleri de raporları desteklerken, “Bilimin gösterdiği yolda gitmek zorundayız. Aksi takdirde gelecek kuşaklara yeşil bir Türkiye bırakamayız” şeklinde değerlendirme yaptı.
Davanın Seyri ve Olası Sonuçlar
Konuyla ilgili dava, Trabzon İdare Mahkemesi'nde sürüyor. İkinci bilirkişi raporunun mahkeme tarafından kabul edilmesi durumunda, altın arama ruhsatının iptal edilmesi güçlü bir ihtimal olarak görülüyor. Hukukçular, iki raporun da birbiriyle uyumlu olmasının mahkeme kararını etkileyeceğini belirtiyor. Eğer ruhsat iptal edilmezse, bölge halkı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurmayı değerlendiriyor.
Madencilik Politikalarına Yansımaları
Bu dava, Türkiye'de madencilik faaliyetlerinin çevresel etkileri konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Son yıllarda Artvin'deki Cerattepe, Balıkesir'deki Şabandede ve İzmir'deki Karakoldere gibi birçok bölgede benzer çevresel mücadeleler yaşandı. Çevreciler, hükümetin “yeşil kalkınma” söylemine rağmen madencilik izinlerinin arttığını savunuyor. Öte yandan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, altın aramanın ekonomik katkısına vurgu yapıyor. Perşembe Yaylası kararı, bu iki yaklaşım arasında nasıl bir denge kurulacağının da göstergesi olacak.
İki bilirkişi raporunun ortak iradesi, doğanın korunması adına önemli bir adım. Ancak bu kararın uygulamaya geçmesi için siyasi irade de gerekli. Bölge halkı umutlu, ancak tetikte. Perşembe Yaylası'nın geleceği, yalnızca bir yaylanın değil, ülkenin çevre politikalarının da sınavı olacak.
