İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD) kurucularından Prof. Dr. Yaman Akdeniz'in X (eski adıyla Twitter) platformundaki hesabına Türkiye'den erişim engeli getirildi. Erişim engeli kararının hangi kurum tarafından ve hangi gerekçeyle alındığı henüz resmi olarak açıklanmadı. Akdeniz, konuya ilişkin henüz bir kamuoyu açıklaması yapmadı.
Erişim engeli nasıl fark edildi?
Edinilen bilgilere göre, Prof. Dr. Yaman Akdeniz'in X hesabına Türkiye'den erişim sağlanamıyor. Kullanıcılar, ilgili hesaba giriş yapmaya çalıştıklarında erişim engeli mesajıyla karşılaşıyor. Erişim engelinin ne zaman başladığına dair net bir bilgi bulunmazken, kararın arkasında hangi mahkeme veya kurumun olduğu da henüz tespit edilebilmiş değil.
Türkiye'de sosyal medya platformlarına yönelik erişim engelleri, genellikle mahkeme kararları veya Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) talimatlarıyla uygulanıyor. Böyle bir durumda, ilgili platforma bildirim yapılarak içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi isteniyor. X platformu da bu tür taleplere yanıt olarak belirli hesaplara veya gönderilere erişimi kısıtlayabiliyor.
Yaman Akdeniz kimdir?
Prof. Dr. Yaman Akdeniz, İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapıyor. İnternet hukuku, ifade özgürlüğü ve dijital haklar alanında Türkiye'nin önde gelen akademisyenlerinden biri olarak tanınıyor. İfade Özgürlüğü Derneği'nin (İFÖD) kurucuları arasında yer alan Akdeniz, uzun yıllardır internet sansürü ve dijital gözetim konularında çalışmalar yürütüyor.
Akdeniz, aynı zamanda çeşitli uluslararası kuruluşlarla işbirliği yaparak Türkiye'deki ifade özgürlüğü ihlallerine dikkat çekiyor. Sık sık sosyal medya üzerinden güncel gelişmelere dair paylaşımlarda bulunan Akdeniz'in hesabının engellenmesi, ifade özgürlüğü savunucuları arasında endişeyle karşılandı.
Türkiye'de sosyal medya erişim engelleri ve yasal çerçeve
Türkiye'de sosyal medya platformlarına yönelik erişim engelleri, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun kapsamında uygulanıyor. Bu kanun, belirli suçların işlendiği iddiasıyla içeriklere erişimin engellenmesine olanak tanıyor. Son yıllarda, özellikle sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engeli kararlarında artış gözlemleniyor.
BTK verilerine göre, 2023 yılında binlerce internet sitesi ve sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi. Bu engellerin önemli bir kısmı, kişilik haklarının ihlali, milli güvenlik veya kamu düzeninin korunması gerekçelerine dayandırılıyor. Ancak şeffaflık eksikliği nedeniyle engel kararlarının arkasındaki tam gerekçeler çoğu zaman bilinemiyor.
İfade özgürlüğü tartışmaları ve tepkiler
Yaman Akdeniz gibi tanınmış bir hukukçunun ve ifade özgürlüğü aktivistinin hesabına erişim engeli getirilmesi, konuyu daha da hassas hale getiriyor. İfade özgürlüğü örgütleri, bu tür engellerin keyfi uygulamalara yol açabileceğini ve dijital hakları zedelediğini savunuyor. Uluslararası kuruluşlar da Türkiye'deki internet sansürü uygulamalarını düzenli olarak raporlarına taşıyor.
Öte yandan, yetkililer zaman zaman bu tür engellerin hukuki bir zorunluluk olduğunu ve suç teşkil eden içeriklerin kaldırılması amacıyla yapıldığını belirtiyor. Ancak hangi içeriğin suç teşkil ettiği konusundaki belirsizlikler, eleştirilerin odağını oluşturuyor.
X platformu, Türkiye'de daha önce de birçok hesaba erişim engeli uygulamak zorunda kalmıştı. Platformun şeffaflık raporlarına göre, Türkiye'den gelen kaldırma taleplerinin önemli bir kısmı kabul ediliyor veya kısmen uygulanıyor. Bu durum, platformun yerel yasalara uyum sağlama çabası olarak yorumlanıyor.
Sonraki adımlar ve belirsizlikler
Prof. Dr. Yaman Akdeniz'in hesabına getirilen erişim engelinin ne kadar süreceği ve itiraz hakkının olup olmadığı henüz netlik kazanmadı. Konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmaması, soru işaretlerini artırıyor. İfade Özgürlüğü Derneği'nin önümüzdeki günlerde bir açıklama yapması bekleniyor.
Türkiye'de ifade özgürlüğü ve dijital haklar alanında yaşanan gelişmeler, uluslararası kamuoyu tarafından da yakından takip ediliyor. Bu tür erişim engelleri, ülkenin demokrasi ve hukuk devleti standartlarına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirebilir. Akademisyenler, engel kararlarının şeffaf bir şekilde gerekçelendirilmesi ve yargısal denetimin etkin işletilmesi gerektiğini vurguluyor.
Yaman Akdeniz'in hesabına erişim engeli, sosyal medya özgürlüğü ve internet sansürü tartışmalarını bir kez daha gündeme taşıdı. Konunun takipçisi olanlar, engelin kaldırılıp kaldırılmayacağını ve olası hukuki süreçleri izliyor.
