İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisi, belediyeye ait kreşlerin aylık ücretine yüzde 60 oranında zam yapılmasını kararlaştırdı. Daha önce 5 bin lira olan ücret, 8 bin liraya yükseltildi. Karar, meclis oturumunda AK Parti ve MHP’li üyelerin oylarıyla kabul edilirken, CHP’li üyeler tepki gösterdi.
Zam oranı ve gerekçesi
İBB Meclisi’nin mayıs ayı toplantılarında, belediyenin işlettiği kreşlerin ücret tarifesi gündeme geldi. Yapılan oylamada, mevcut 5 bin lira olan aylık ücretin 8 bin liraya çıkarılması kabul edildi. Zam oranı yüzde 60 olarak belirlendi. İBB yönetimi, zammın gerekçesi olarak artan maliyetler, personel giderleri ve enflasyon oranlarını gösterdi. Yetkililer, kreşlerde sunulan hizmet kalitesini korumak ve sürdürülebilirliği sağlamak için bu zammın kaçınılmaz olduğunu savundu.
Zam kararı, özellikle dar gelirli aileler için yeni bir mali yük anlamına geliyor. 5 bin lira zaten birçok aile için ciddi bir bütçe kalemi iken, 8 bin liraya yapılan artışın aile bütçelerini daha da zorlayacağı ifade ediliyor. İstanbul’da özel kreş fiyatları ise 10 bin lira ile 20 bin lira arasında değişiyor; belediye kreşleri hâlâ daha uygun olsa da zam oranı tartışma yarattı.
Siyasi tepkiler ve meclis görüşmeleri
Meclis görüşmelerinde CHP’li üyeler, zammı sert bir dille eleştirdi. CHP Grup Başkanvekili, yapılan zammın emekçi aileleri hedef aldığını belirterek, "İBB kreşleri, çalışan anneler için hayati öneme sahip. Bu zamla birlikte birçok aile çocuğunu kreşe gönderemez hale gelecek. Belediye, sosyal belediyecilik anlayışını terk ediyor" dedi. AK Partili üyeler ise enflasyon ortamında maliyetlerin arttığını, belediyenin bu artışı karşılamak zorunda olduğunu söyledi. MHP’li üyeler de benzer bir tutum sergiledi.
İstanbul’da İBB’ye bağlı toplam 100’ün üzerinde kreş bulunuyor. Bu kreşlerde yaklaşık 10 bin çocuk eğitim görüyor. Yeni tarifenin ne zaman yürürlüğe gireceği ise henüz netleşmedi. Kayıtlı ailelerin önümüzdeki dönemde zamlı ücreti ödeyeceği belirtiliyor. Ayrıca, yeni kayıt döneminde de bu fiyatın uygulanacağı ifade edildi.
Eğitim uzmanları, erken çocukluk eğitiminin önemine dikkat çekiyor. Uzmanlara göre, kreş ücretlerindeki artış, özellikle düşük ve orta gelirli ailelerin çocuklarının kaliteli eğitime erişimini kısıtlıyor. Bu durum, eğitimde fırsat eşitliğini olumsuz etkileyebilir. İBB’nin sosyal yardım programları kapsamında bazı ailelere sübvansiyon sağlaması gündeme gelebilir ancak henüz bu yönde bir açıklama yapılmış değil.
Öte yandan, İstanbul’da özel kreş fiyatları son bir yılda yüzde 50’nin üzerinde artmış durumda. Belediye kreşlerinin devreye girmesiyle bu artışın bir miktar dengelendiği ancak yeni zammın bu dengeyi bozabileceği belirtiliyor. Aileler, alternatif arayışına yönelirken, mahalle arasındaki daha küçük kreşler ve gündüz bakım evleri de tercih edilebilir hale geliyor.
Genel değerlendirme: İBB’nin bu zammı, kısa vadede belediye bütçesine katkı sağlasa da uzun vadede sosyal belediyecilik ilkeleriyle çelişen bir adım olarak görülüyor. Enflasyonist ortamda maliyetlerin arttığı bir gerçek olsa da, dar gelirli aileleri koruyacak mekanizmaların devreye sokulmaması eleştiriliyor. İstanbul gibi bir metropolde kreş sorunu zaten kronikleşmişken, bu tarz zamların aileleri daha da zor durumda bırakacağı aşikâr. Belediyenin, sosyal destek programlarıyla ücret artışını dengelemesi bekleniyor.
