Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşınması beklenen yeni yargı paketi, IBAN numarasını dolandırıcılık ve suç şebekelerine kullandıran kişilere yönelik caydırıcı cezalar içeriyor. Edinilen bilgilere göre, yasa teklifiyle IBAN kiralama veya satma eylemleri suç kapsamına alınacak, faillere 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Düzenleme, son dönemde artan IBAN dolandırıcılığı vakalarının önüne geçmeyi amaçlıyor. Yetkililer, e-Devlet üzerinden vatandaşların kendi adlarına açılmış hesapları kontrol etmeleri gerektiği uyarısında bulundu.
IBAN kiralama ve satma suç sayılacak
Hazırlanan yasa teklifine göre, kişisel IBAN numarasını üçüncü kişilere kiralayan, satan veya kullandıran herkes, 'suçtan kaynaklanan malvarlığı değerini aklama' ve 'nitelikli dolandırıcılık' kapsamında yargılanacak. Şu anda bu tür eylemler ancak dolandırıcılığa iştirak olarak değerlendirilebiliyor, ancak yeni düzenlemeyle bağımsız bir suç haline getiriliyor. Adalet Bakanlığı yetkilileri, IBAN'ını bilerek suçlulara kullandıran kişilerin en az 2 yıl hapis cezasıyla karşı karşıya kalacağını, suçun örgütlü işlenmesi halinde cezanın 5 yıla kadar çıkabileceğini belirtiyor.
e-Devlet uyarısı: Hesap hareketlerinizi takip edin
TBMM'ye sunulacak paket öncesinde, Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi (GAMER) vatandaşları e-Devlet üzerinden kendi adlarına açılmış hesapları düzenli olarak kontrol etmeye çağırdı. Özellikle kimlik bilgileri çalınan veya kopyalanan kişilerin farkında olmadan hesaplarının dolandırıcılıkta kullanılabileceği belirtildi. Uzmanlar, e-Devlet şifresiyle Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Merkez Bankası sistemlerine girilerek, kişinin T.C. kimlik numarasına kayıtlı tüm banka hesaplarının görüntülenebileceğini ifade ediyor. Şüpheli bir hesap tespit edilmesi durumunda derhal savcılığa suç duyurusunda bulunulması gerektiği vurgulanıyor.
Son bir yılda IBAN dolandırıcılığı vakalarında yüzde 300 artış yaşandı. Dolandırıcılar, genellikle sosyal medya üzerinden 'yüksek kazanç', 'kolay para' vaatleriyle kişilerin IBAN'larını kiralıyor, ardından bu hesapları yasa dışı bahis, kara para aklama ve phishing saldırılarında kullanıyor. Mağdurlar ise hesapları suç amaçlı kullanıldığı için farkında olmadan suça ortak oluyor.
Yargı paketinde başka düzenlemeler de var
IBAN düzenlemesi, TBMM'ye sunulması beklenen kapsamlı yargı paketinin sadece bir parçası. Pakette ayrıca, dijital dolandırıcılıkla mücadele kapsamında internet bankacılığı güvenlik önlemlerinin artırılması, bankaların müşteri hesaplarındaki anormal hareketleri 24 saat içinde bildirme zorunluluğu, ve kripto para transferlerinde kimlik doğrulama şartı gibi maddeler yer alıyor. Adalet Bakanı, paketin önümüzdeki hafta Meclis Başkanlığı'na sunulacağını, komisyon görüşmelerinin ardından ekim ayında genel kurula gelmesinin planlandığını açıkladı.
Uzmanlar: Caydırıcılık için infaz düzenlemesi de şart
Hukukçular ve güvenlik uzmanları, getirilecek hapis cezalarının caydırıcı olabilmesi için infaz düzenlemesinde de değişiklik yapılması gerektiğini savunuyor. Mevcut infaz yasasına göre 2 yılın altındaki hapis cezaları paraya çevrilebiliyor veya ertelenebiliyor. Uzmanlar, IBAN kiralama suçunun bu kapsamdan çıkarılarak 'basit yargılama' usulüyle hızlı bir şekilde sonuçlandırılması ve cezaların fiilen uygulanması gerektiğini belirtiyor. Aksi halde düzenlemenin sadece kâğıt üzerinde kalacağı uyarısı yapılıyor.
Dolandırıcıların her geçen gün yöntem değiştirdiği bir ortamda, vatandaşların en önemli savunma mekanizması dikkatli olmak ve resmi kanallar dışında hiçbir kişi veya kuruma IBAN bilgisi vermemek. Yeni yargı paketi, bu konuda hem cezai hem de önleyici tedbirleri bir arada sunarak, mağduriyetlerin azaltılmasını hedefliyor.
