Yemen'de İran destekli Husiler ile Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon arasındaki çatışmalar yeniden alevlendi. Husilerin Siyasi Büro üyesi Muhammed el-Buhaytî, Lübnan merkezli el-Meyâdîn televizyonuna verdiği demeçte, Mekke İttifakı'nı alaycı bir dille eleştirerek "iş yapmayacak sözde anlaşma" ifadesini kullandı. El-Buhaytî, ayrıca Türkiye'nin tutumunu da hedef aldı.
El-Buhaytî'den çarpıcı açıklamalar
Muhammed el-Buhaytî, el-Meyâdîn'e yaptığı açıklamada, Mekke İttifakı'nın Yemen'de barış getirmeyeceğini savundu. "Mekke İttifakı, iş yapmayacak sözde bir anlaşmadır. Suudi Arabistan ve müttefikleri, Yemen halkının iradesini yok saymaya devam ediyor" dedi. El-Buhaytî, Türkiye'nin de bu ittifak içinde yer almasını eleştirerek, "Türkiye'nin Yemen'deki savaşa müdahil olması kabul edilemez" ifadelerini kullandı.
Mekke İttifakı nedir?
Mekke İttifakı, Suudi Arabistan'ın öncülüğünde, Yemen hükümeti ile Husiler arasında ateşkes sağlamak amacıyla 2023 yılında kurulan bir platformdur. İttifak, Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplum tarafından desteklenirken, Husiler tarafından meşru bir taraf olarak tanınmıyor. İttifak kapsamında çeşitli görüşmeler yapılmış ancak kalıcı bir çözüm sağlanamamıştı. Son dönemde artan çatışmalar, ittifakın etkisizliğini gözler önüne seriyor.
Çatışmalar yeniden başladı
Yemen'de son haftalarda şiddetlenen çatışmalar, Marib ve Hudeyde cephelerinde yoğunlaşıyor. Suudi Arabistan destekli Yemen ordusu, Husilerin kontrolündeki bölgelere operasyonlar düzenlerken, Husiler de balistik füzeler ve İHA'larla karşılık veriyor. Birleşmiş Milletler, sivil kayıpların arttığına dikkat çekerek taraflara itidal çağrısı yapıyor. Ancak Husiler, uluslararası çağrıları "emperyalist güçlerin oyunu" olarak nitelendiriyor.
El-Buhaytî'nin Türkiye eleştirisi
El-Buhaytî, açıklamalarında Türkiye'yi de hedef aldı. Türkiye'nin Suudi Arabistan ile yakınlaşmasını eleştiren el-Buhaytî, "Türkiye, Yemen halkının yanında değil, işgalcilerin yanında yer alıyor. Bu tutum, bölgesel istikrarı bozmaktan başka bir işe yaramaz" dedi. Türkiye, son yıllarda Suudi Arabistan ve BAE ile ilişkilerini normalleştirme çabası içinde. Ancak Yemen dosyasında Türkiye'nin net bir tavrı bulunmuyor.
İran'ın rolü ve bölgesel gerilim
Husiler, İran tarafından destekleniyor. İran, Husilere silah, finans ve eğitim desteği sağlamakla suçlanıyor. Suudi Arabistan ise İran'ın Yemen'deki varlığını kendi güvenliğine tehdit olarak görüyor. Bu nedenle Mekke İttifakı, İran'ı dışlamayı amaçlıyor. Ancak İran, ittifakı "bölgesel bir komplo" olarak nitelendiriyor. El-Buhaytî'nin açıklamaları, İran'ın pozisyonuyla paralellik gösteriyor.
Uluslararası tepkiler ve insani kriz
Yemen'de yedi yılı aşkın süredir devam eden savaş, dünyanın en büyük insani krizlerinden biri haline geldi. Birleşmiş Milletler'e göre, 377 binden fazla kişi hayatını kaybetti ve milyonlarca kişi yerinden edildi. Mekke İttifakı, insani yardımların ulaştırılması için bir kanal olmayı hedeflemişti ancak Husiler, ittifakın yardım dağıtımını engellediğini iddia ediyor. Uluslararası toplum, taraflara insani koridorların açılması çağrısında bulunuyor. Ancak çatışmaların yeniden başlaması, bu çabaları sekteye uğrattı.
Yemen'de barış umudu zayıflıyor
Mekke İttifakı, başlangıçta umut verici bir adım olarak görülmüştü. Ancak Husilerin ittifaka katılmaması ve sürekli saldırıları, ittifakın işlevsiz kalmasına neden oldu. El-Buhaytî'nin açıklamaları, Husilerin müzakere masasına dönmeye niyetli olmadığını gösteriyor. Suudi Arabistan ise askeri çözümden yana tavır alıyor. Bu durum, Yemen'de barış umudunu zayıflatıyor.
Yemen'deki çatışmaların yeniden başlaması, bölgesel güç dengelerini de etkiliyor. Husilerin Mekke İttifakı'nı alaycı bir dille eleştirmesi, diplomatik çözüm ihtimalini daha da azaltıyor. Türkiye'nin ittifak içindeki belirsiz tutumu ise Ankara'nın bölgesel stratejisinde çelişkiler yaşadığını gösteriyor. Uzun vadede, Yemen'de kalıcı barışın sağlanması için tüm tarafların masaya oturması ve İran'ın da dahil edileceği kapsamlı bir diyalog süreci gerekiyor. Aksi halde, insani kriz daha da derinleşecek ve bölgesel istikrar daha da bozulacak.
