Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının yeniden başlamasının Körfez bölgesindeki üretimde kısmi toparlanmayı desteklemesiyle küresel petrol arzının haziran ayında bir önceki aya göre günlük yaklaşık 4 milyon 100 bin varil artarak 98 milyon 760 bin varile yükseldiğini bildirdi. IEA'nın aylık petrol piyasası raporuna göre, bu artışta özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin üretim kesintilerini kısmen gevşetmesi etkili oldu. Raporda, geçen ay yaşanan gerilimler nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin aksadığı ancak haziran ortasından itibaren normalleşme sağlandığı belirtildi.
Küresel petrol arzındaki artışın detayları
IEA verilerine göre, haziran ayında küresel petrol arzı günlük 98,76 milyon varil olarak gerçekleşirken, bu rakam mayıs ayında 94,66 milyon varil seviyesindeydi. Artışın büyük kısmı OPEC+ ülkelerinden geldi. Suudi Arabistan günlük üretimini 1,2 milyon varil artırarak 10,5 milyon varile çıkarırken, BAE 500 bin varillik artışla 3,8 milyon varile yükseltti. OPEC dışı üreticilerden ABD'de ise üretim günlük 100 bin varil azalarak 12,1 milyon varile geriledi. IEA, küresel petrol talebinin haziranda günlük 102,1 milyon varil olduğunu tahmin ediyor. Bu durum, arz-talep dengesinde hafif bir açık olduğunu gösteriyor.
Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemi
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte birine ev sahipliği yapıyor. Geçen ay İran ve ABD arasındaki gerilim nedeniyle boğazdan geçişlerde yaşanan aksaklıklar, petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açmıştı. IEA raporunda, bölgedeki istikrarın sağlanmasının küresel enerji piyasaları için kritik olduğu vurgulanıyor. Haziran ayındaki toparlanma ile birlikte petrol fiyatları varil başına 75-80 dolar aralığında istikrar buldu. Uzmanlar, önümüzdeki aylarda OPEC+'ın üretim politikalarının ve küresel ekonomik büyümenin petrol fiyatları üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor.
IEA, 2024 yılı ikinci yarısı için küresel petrol arzında günlük 1,5 milyon varil daha artış bekliyor. Bu artışın büyük kısmının ABD, Brezilya ve Guyana gibi OPEC dışı üreticilerden geleceği tahmin ediliyor. Raporda ayrıca, enerji dönüşümü ve yenilenebilir enerji yatırımlarının petrol talebini uzun vadede etkileyeceği belirtiliyor.
