ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetiminin nükleer programı üzerinde 'sonsuzluğa kadar' sürecek en üst düzey denetimleri kabul ettiğini açıkladı. Bu kritik taviz karşılığında, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ablukasının kaldırıldığını belirten Trump, boğazdan günlük geçen petrol miktarının 19 milyon varile ulaşarak tüm zamanların rekorunu kırdığını duyurdu.
İran'dan 'Sınırsız' Denetim Taahhüdü
Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamada, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerine İran'ın tüm nükleer tesislerine anlık ve habersiz erişim yetkisi verildiği ifade edildi. Trump yönetimi, bu adımı 'tarihi bir geri adım' olarak nitelendirirken, dondurulan İran fonlarının yalnızca insani yardım amaçlı serbest bırakılacağı da kaydedildi.
Petrol Piyasasında Yeni Dönem
Hürmüz Boğazı'nın yeniden serbest geçişe açılmasıyla birlikte, küresel petrol arzında belirgin bir artış bekleniyor. Uzmanlara göre, günlük 19 milyon varillik geçiş hacmi, boğazın tarihindeki en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti. Bu gelişmenin, enerji fiyatlarında kısa vadede bir rahatlama yaratması öngörülüyor. Ancak İran'ın denetim taahhüdünün uygulamada karşılaşabileceği zorluklar ve bölgesel aktörlerin tepkileri, sürecin seyrini belirleyecek.
Anlaşma, birçok ülke tarafından temkinli bir iyimserlikle karşılanırken, İran iç siyasetinde muhafazakarların sert eleştirileriyle karşılaştı. Tahran'daki kaynaklar, denetimlerin 'sonsuz' olması ifadesinin diplomatik bir koz olarak kullanılsa da, İran'ın egemenlik haklarına aykırı olduğu gerekçesiyle uzun vadede sürdürülebilir olmayabileceğini dile getiriyor.
Bu gelişme, Körfez bölgesindeki güç dengelerini yeniden şekillendirirken, ABD'nin İran'a yönelik maksimum baskı politikasında bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki günlerde UAEA'nın ilk denetim raporu ve İran'ın sahadaki tutumu, anlaşmanın gerçekçiliği hakkında daha net sinyaller verecek.
