ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukanın yarın Türkiye Saati ile 23.00’te başlayacağını resmen duyurdu. Kritik geçiş noktasında ticari gemilere yönelik denetimlerin artırılacağı belirtilen açıklamada, bölgedeki hava ve deniz trafiğine ilişkin önlemlerin alındığı bildirildi. Karar, İran’ın bölgedeki askeri faaliyetlerine karşılık olarak değerlendiriliyor.
Ablukanın kapsamı ve hedefi
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği stratejik bir su yoludur. CENTCOM, abluka kapsamında İran’a ait olduğu düşünülen gemilerin geçişine izin verilmeyeceğini, diğer ticari gemilerinse sıkı denetime tabi tutulacağını açıkladı. Ayrıca bölgeye ek füze savunma sistemleri ve savaş gemileri konuşlandırıldığı belirtildi. Pentagon yetkilileri, bu hamlenin ‘güvenli seyrüseferi sağlama’ amacı taşıdığını vurguladı.
Petrol piyasaları ve küresel etkiler
Abluka haberinin ardından Brent petrol fiyatları yüzde 3’ün üzerinde yükseldi. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın kapanması durumunda petrol arzında ciddi kesintiler yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Suudi Arabistan ve BAE gibi Körfez ülkeleri alternatif nakliye yolları arayışına başladı. Askeri kaynaklar, ablukanın en az 72 saat sürmesinin planlandığını, ancak durumun gerektirmesi halinde uzatılabileceğini kaydetti.
İran yönetimi ise henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak İran Devrim Muhafızları geçmişte benzer krizlerde Hürmüz Boğazı’nı mayınlama tehdidinde bulunmuştu. Bölgedeki tansiyon, yıllardır süren ABD-İran gerginliğinin yeni bir boyut kazanmasına yol açtı.
