ABD Başkanı Donald Trump, İran'ı Hürmüz Boğazı'nda ateşkesi ihlal etmekle suçlayarak bir tankerin İran dronları tarafından hedef alındığını öne sürdü. İddiaya göre, bölgeden geçen bir tankere İran yapımı insansız hava araçları saldırı düzenledi. Trump, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, ‘İran bu provokasyonuyla barışı tehlikeye atıyor. Gerekli adımları atacağız’ ifadelerini kullandı. Öte yandan Tahran yönetimi, suçlamaları sert bir dille reddederken, ABD ve Körfez İşbirliği Konseyi'nin ortak bildirisini ‘temelsiz ve düşmanca’ olarak nitelendirdi.
Gerilim Tırmanıyor
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, 'Bu iddialar tamamen asılsızdır. ABD'nin amacı bölgede kriz yaratmaktır' dedi. İran devlet televizyonu, ABD'nin Hürmüz Boğazı yakınlarında askeri tatbikat yaptığını ve İran kıyılarına yaklaştığını duyurdu. Bunun üzerine İran ordusu, hava savunma sistemlerini devreye soktu ve keşif uçuşlarını artırdı. Bölgede bulunan uluslararası tanker şirketleri, olası bir çatışma riski nedeniyle Hürmüz Boğazı geçişlerini geçici olarak durdurdu. Petrol fiyatları, haberin ardından yüzde 3 yükselişle varil başına 95 dolar seviyesine çıktı.
Bölgesel Yansımalar
İsrail savaş uçaklarının, Körfez ülkelerinin hava sahasını kullanarak İran'a yönelik keşif uçuşları yaptığı iddia ediliyor. İsrail yönetimi konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmazken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) bölgedeki varlığını güçlendirdi. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ise durumu yakından takip ettiklerini belirtti. Uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı'nda yaşanacak bir çatışma, küresel petrol arzında ciddi kesintilere yol açabilir. Dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'si bu boğazdan geçiyor. İran ise daha önce boğazı kapatma tehdidinde bulunmuştu. Şu anda bölgede tansiyon yüksek ancak herhangi bir sıcak çatışma yaşanmadı.
Değerlendirme
Hürmüz Boğazı'ndaki bu son gelişmeler, ABD ve İran arasındaki gerginliğin yeni bir boyuta taşındığını gösteriyor. İki ülke arasında son yıllarda nükleer müzakereler ve yaptırımlar nedeniyle artan gerilim, bu tür provokasyonlarla daha da derinleşiyor. Ancak her iki tarafın da tam ölçekli bir çatışmadan kaçınma eğiliminde olduğu biliniyor. Dolayısıyla bu olayın söylem düzeyinde kalması veya kontrollü bir karşılıkla sınırlı kalması muhtemel. Bununla birlikte, bölgedeki askeri hareketlilik ve petrol fiyatlarındaki dalgalanma, küresel piyasalar için risk oluşturuyor. Özellikle enerji arz güvenliği ve deniz ticareti açısından Hürmüz Boğazı'nın önemi, bu tür krizlerde bir kez daha ortaya çıkıyor.
