Malazgirt Zaferi'nin yıl dönümü etkinlikleri kapsamında Bitlis'in Ahlat ilçesinde düzenlenen resmi törenlere Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli birlikte katıldı. Ancak törenlerin gölgesinde, aynı gün iki ayrı ihale sözleşmesinin imzalanması dikkat çekti. Toplam 25 milyon 400 bin TL tutarındaki sözleşmeler, kamuoyunda 'Hezarfen'in Malazgirt zaferi' olarak yorumlandı. Sözleşmelerin, protokolün en yoğun olduğu güne denk getirilmesi, siyasi kulislerde farklı değerlendirmelere yol açtı.
İki İhale, Tek Gün: 25.4 Milyon TL'lik Sözleşme İmzalandı
Edinilen bilgilere göre, Ahlat'taki etkinliklerin yapıldığı 26 Ağustos tarihinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) ile Karayolları Genel Müdürlüğü'ne ait iki ayrı projenin sözleşmesi imzalandı. İlk sözleşme, Ahlat'ta yapılması planlanan 150 konutluk deprem konutları projesine aitken, ikinci sözleşme ise Malazgirt ile Ahlat arasındaki 20 kilometrelik yolun yenilenmesi işini kapsıyor. İki sözleşmenin toplam bedeli 25 milyon 400 bin Türk Lirası olarak açıklandı. Sözleşmelerin, törenlerin hemen ardından, valilik makamında gerçekleştirilen kısa bir törenle imzalandığı öğrenildi. İmza törenine, bakanlık bürokratları ve müteahhit firma temsilcileri katıldı.
Erdoğan ve Bahçeli'nin Gölgesinde İmza Krizi
İhalelerin, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Bahçeli'nin Ahlat'ta bulunduğu güne denk getirilmesi, muhalefet partileri tarafından eleştirildi. CHP Sözcüsü Faik Öztrak, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Kamu ihaleleri şeffaflık ilkesine göre yürütülmeli. Bu tür yüksek tutarlı sözleşmelerin, siyasi liderlerin bir arada olduğu bir günde, gözlerden uzak şekilde imzalanması doğru değildir. Vatandaşın bilgi edinme hakkı engelleniyor" ifadelerini kullandı. İYİ Parti Sözcüsü Kürşad Zorlu ise, "Bu bir tesadüf olamaz. İhalelerin imza törenleri, adeta törenlerin gölgesinde gizlenmeye çalışılmıştır. Ülkenin kaynakları, belli firmalara peşkeş çekilmektedir" dedi. Hükümet cephesinden ise konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak AK Parti kaynakları, sözleşmelerin yasal prosedürler çerçevesinde imzalandığını ve tarihin kasıtlı seçilmediğini savundu.
Hezarfen ve Malazgirt: Sembolik Bir Ad mı?
Habere konu olan 'Hezarfen'in Malazgirt zaferi' ifadesi, aslında tarihi bir gönderme içeriyor. Hezarfen Ahmed Çelebi, 17. yüzyılda Galata Kulesi'nden Üsküdar'a uçarak uçan ilk insan olarak bilinir. 'Bin fenli' anlamına gelen Hezarfen, birçok bilime hâkim olmasıyla ünlüdür. Malazgirt Zaferi ise 1071'de Selçuklu Sultanı Alparslan'ın Bizans ordusunu yenerek Anadolu'nun kapılarını açtığı zaferdir. Bu iki kavramın yan yana anılması, ihalelerin 'gökyüzünden bakıldığında görülecek' bir gizlilik içinde yapıldığı yorumlarına neden oldu. Siyasi analistler, bu benzetmenin, ihalelerin kamuoyunun dikkatinden kaçırılarak yapıldığı eleştirisine gönderme yaptığını belirtiyor. Ayrıca, 'Malazgirt zaferi' ifadesi, iktidarın bu tarihi günü kendi propaganda malzemesi olarak kullandığı eleştirilerine de bir gönderme olarak yorumlanıyor.
Sözleşmelerin Detayları ve Kamu Kaynakları
Edinilen bilgilere göre, deprem konutları projesi kapsamında Ahlat'ta 150 konutun yanı sıra sosyal donatı alanları da inşa edilecek. Konutların deprem yönetmeliğine uygun olarak, zemin etüdü çalışmalarının ardından başlanacağı belirtiliyor. Karayolları projesi ise Malazgirt-Ahlat arasındaki yolun genişletilmesi, asfaltlanması ve virajların düzeltilmesini içeriyor. Bölgedeki tarım ve turizm potansiyelini artırması beklenen yolun, özellikle her yıl Malazgirt Zaferi törenleri için gelen misafirlerin ulaşımını kolaylaştırması hedefleniyor. İki proje için toplam 25.4 milyon TL'lik kaynak ayrılırken, bu tutarın karşılığında kamuoyunda 'yandaş' olarak nitelendirilen iki firmanın işi aldığı ileri sürülüyor. Ancak ihalelerin şartnamesi ve değerlendirme raporları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Törenlerin Gölgesinde İmza: Şeffaflık Tartışması Yeniden Alevlendi
Bu gelişme, kamu ihalelerinde şeffaflık tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Kamu İhale Kurumu'nun verilerine göre, 2023 yılında yaklaşık 12 bin ihale yapıldı ve bu ihalelerin toplam değeri 600 milyar TL'yi aştı. Ancak muhalefet, ihalelerin önemli bir kısmının, AK Parti'ye yakınlığıyla bilinen şirketlere verildiğini savunuyor. Şeffaflık Derneği tarafından yapılan açıklamada, "Kamu ihaleleri, şeffaf ve rekabetçi bir ortamda yapılmalıdır. İhalelerin, siyasi törenlerin gölgesinde, apar topar imzalanması, denetim mekanizmalarının devre dışı bırakıldığı izlenimi veriyor" denildi. Öte yandan, yolsuzlukla mücadele alanında çalışan bazı sivil toplum kuruluşları, ihalelerin ilan sürelerinin kısaltılması ve 'acil' gerekçesiyle doğrudan temin yöntemine başvurulmasının caiz olmadığını vurguluyor.
Malazgirt Zaferi'nin yıl dönümü, her yıl çeşitli etkinliklerle kutlanıyor. Bu yıl, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katılımıyla Ahlat'ta düzenlenen törenler, 'Türkiye Yüzyılı' temasıyla gerçekleştirildi. Törende konuşan Erdoğan, Malazgirt Zaferi'nin önemine vurgu yaparak, bu zaferin Anadolu'nun kapılarını Türklere açtığını ve bugün de aynı ruhla hareket ettiklerini söyledi. Bahçeli de, birlik ve beraberlik mesajları verdi. Ancak törenin ardından yaşanan ihale sözleşmeleri, kutlamaların gölgesinde kaldı. Kamuoyunun gözünden kaçmayan bu gelişme, siyasi gündemin en çok konuşulan başlıklarından biri haline geldi. Önümüzdeki günlerde ihaleye ilişkin daha fazla detayın ortaya çıkması beklenirken, muhalefet konuyu Meclis gündemine taşıyacağını açıkladı. Kamu kaynaklarının kullanımındaki şeffaflık, demokratik devletlerin olmazsa olmazıdır. Bu nedenle, bu tür sözleşmelerin, törenlerin gölgesinde değil, açık ve denetlenebilir bir şekilde imzalanması, hem hukukun üstünlüğü hem de toplumsal güven açısından kritik önem taşıyor.
