Diyarbakır Tarım ve Orman İl Müdürü Adil Alan, bu sezon yüksek rekolte nedeniyle hububat sap oranının artacağını belirterek, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Hevsel Bahçeleri'nde anız yakılmaması uyarısında bulundu. Alan, yaptığı yazılı açıklamada, son yıllarda Hevsel Bahçeleri'nde meydana gelen yangınların büyük bölümünün anız yakma kaynaklı olduğunu hatırlatarak, çiftçileri bu konuda duyarlı olmaya davet etti.
Anız yakmanın zararları
Adil Alan, anız yakmanın toprağın verimliliğini düşürdüğünü, biyolojik çeşitliliği yok ettiğini ve hava kirliliğine neden olduğunu vurguladı. Özellikle Hevsel Bahçeleri gibi hassas ekosistemlerde bu tür yangınların telafisi mümkün olmayan hasarlara yol açabileceğini belirtti. Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ekiplerinin bölgede denetimlerini artırdığını ve anız yakan çiftçilere idari para cezası uygulandığını da sözlerine ekledi.
Hevsel Bahçeleri'nin önemi
Diyarbakır'ın merkezinden geçen Dicle Nehri kıyısında yer alan Hevsel Bahçeleri, 2013 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı. Binlerce yıllık tarım geleneğini yansıtan bu alan, aynı zamanda birçok endemik bitki ve kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Ancak son yıllarda artan anız yangınları, bu eşsiz ekosistemi tehdit ediyor.
Çiftçilerin hasat sonrası tarlada kalan bitki artıklarını temizlemek için başvurduğu anız yakma yöntemi, kısa vadede iş gücü tasarrufu sağlasa da uzun vadede toprağın organik maddesini yok ediyor, erozyonu artırıyor ve atmosfere karbon salımına neden oluyor. Uzmanlar, alternatif yöntemler olarak anızın toprağa karıştırılmasını veya hayvan yemi olarak kullanılmasını öneriyor.
Yetkililerden çağrı
Adil Alan, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "Hevsel Bahçeleri, sadece Diyarbakır'ın değil, tüm insanlığın ortak mirasıdır. Bu mirası korumak hepimizin sorumluluğu. Lütfen değerli çiftçilerim, anız yakmayın. Yangınlar kısa sürede büyüyerek bahçelere ve çevre yerleşimlere zarar verebilir."
Bu kapsamda Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 'Anız Yakma Seferberliği' kapsamında bilinçlendirme çalışmaları yapıldığı, muhtarlıklar ve çiftçi dernekleriyle işbirliği halinde eğitim toplantıları düzenlendiği bildirildi. Ayrıca, anız yakmanın 2872 sayılı Çevre Kanunu'na muhalefet ettiği ve 2024 yılı itibarıyla dekar başına 500 TL idari para cezası uygulandığı hatırlatıldı.
Bağımsız değerlendirme
Hevsel Bahçeleri'ndeki yangın tehdidi, sadece tarımsal bir sorun değil, aynı zamanda kültürel mirasın korunması açısından da kritik önem taşıyor. Dünya Mirası statüsü, bu alana uluslararası koruma sağlasa da, yerel düzeyde çiftçilerin ekonomik kaygıları ve bilinç eksikliği çözümü zorlaştırıyor. Anız yakma yerine uygulanabilecek alternatif tekniklerin yaygınlaştırılması ve teşvik edilmesi, hem çiftçinin maliyetini düşürecek hem de bu eşsiz ekosistemi gelecek nesillere aktaracaktır.
