Ticaret Bakanlığı, helal uygunluk belgeli ürünlerin ithalatına yönelik önemli bir düzenlemeyi hayata geçirdi. Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ile helal uygunluk işaretleri ve belgelerinin haksız ve aldatıcı ticari uygulamalara konu edilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Yeni sisteme göre, helal belgeli ürün ithalatında denetimler artık TAREKS (Ticari Amaçlı Risk Değerlendirme ve Koordinasyon Sistemi) üzerinden gerçekleştirilecek.
TAREKS sistemi nedir?
TAREKS, Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen ve ithalat işlemlerinde risk analizine dayalı denetim yapılmasını sağlayan bir platformdur. Sistem, ithalatçı firmaların beyanlarını ve ürün bilgilerini merkezi olarak kayıt altına alarak, gümrük kontrollerinde etkinliği artırmayı amaçlıyor. Helal belgeli ürünler için getirilen yeni düzenleme ile TAREKS üzerinden yapılacak denetimler sayesinde, sahte veya yanıltıcı helal belgelerinin kullanımının engellenmesi planlanıyor.
Hangi ürünler kapsamda?
Tebliğ, gıda, kozmetik, temizlik ürünleri ve sağlık malzemeleri gibi helal uygunluk belgesi taşıması gereken tüm ithal ürünleri kapsıyor. İthalatçı firmalar, TAREKS üzerinden ürünlerine ait helal belgesini sisteme yüklemek ve onay almak zorunda. Aksi takdirde ürünlerin gümrük işlemleri tamamlanamayacak. Bakanlık yetkilileri, düzenlemenin tüketici güvenliğini artıracağını ve helal pazarında güvenilirliği tesis edeceğini belirtiyor.
Helal pazarı büyüyor
Küresel helal pazarı, 2023 itibarıyla 2 trilyon doları aşarken, Türkiye de bu pazarda önemli bir oyuncu konumunda bulunuyor. Yerli üreticilerin yanı sıra ithal ürünlerde de helal belgelendirme talebi her geçen gün artıyor. Ancak, belgelendirme sürecindeki standartsızlık ve sahte belge sorunları, tüketicilerin ve ihracatçıların güvenini sarsabiliyor. Yeni düzenleme ile bu sorunların önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Uzman görüşleri
Helal sertifikasyon alanında faaliyet gösteren kuruluşlar, düzenlemeyi olumlu karşıladıklarını ifade ediyor. Helal Sertifikasyon Derneği Başkanı Ahmet Yılmaz, TAREKS entegrasyonunun ithalatta şeffaflığı sağlayacağını ve haksız rekabeti önleyeceğini söylüyor. “Artık her ürünün helal belgesi sorgulanabilir ve denetlenebilir olacak. Bu, hem tüketicinin hem de dürüst üreticinin korunmasına katkı sunacak” değerlendirmesinde bulundu.
Düzenlemenin uygulanması
Tebliğ, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girdi. İthalatçı firmaların, mevcut sözleşmelerini ve stoklarını yeni düzene uyumlu hale getirmeleri için geçiş süreci tanındı. Bakanlık, bu süreçte denetimlerin esnek uygulanacağını ancak belirli bir süre sonra tam uyumun zorunlu hale geleceğini açıkladı.
Yeni düzenlemenin, helal belgeli ithalatta standardizasyonu artırması ve tüketici güvenini pekiştirmesi bekleniyor. Ancak uygulamanın aksamaması için ithalatçıların sisteme kayıt yaptırmaları ve belgelerini zamanında yüklemeleri kritik önem taşıyor. Ticaret Bakanlığı, TAREKS üzerinden helal belge denetiminin, Türkiye'nin helal ticaretteki itibarını güçlendireceğini vurguluyor.
