Halkların Demokratik Partisi (HDP) Tunceli eski Milletvekili Alican Önlü, bir cenaze törenine katılmak üzere gittiği Ovacık ilçesinde polis ekiplerince gözaltına alındı. Gözaltı gerekçesi olarak, Önlü'nün hakkında verilmiş 7 bin liralık para cezası kararını ödemediği gerekçesiyle yakalama kararı bulunduğu öne sürüldü. Olay, 12 Eylül 2025 Cuma günü öğle saatlerinde Ovacık ilçe merkezinde meydana geldi.
Gözaltı anı ve serbest bırakılma süreci
Edinilen bilgilere göre, Önlü, Ovacık'ta kılınacak bir cenaze törenine katılmak için yola çıktı. İlçeye girişinde polis ekipleri tarafından durdurulan Önlü, hakkında çeşitli tarihlerde kesilmiş idari para cezalarından kaynaklanan toplam 7 bin liralık borcu olduğu ve bu borcun ödenmediği gerekçesiyle gözaltına alındı. Önlü, ifadesi alınmak üzere Ovacık İlçe Emniyet Amirliği'ne götürüldü. İfade işlemlerinin ardından savcılık talimatıyla serbest bırakıldı.
Önlü'nün avukatı, yaptığı açıklamada gözaltı işleminin hukuki dayanağının tartışmalı olduğunu belirterek, "Müvekkilim hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmamaktadır. İdari para cezası nedeniyle gözaltına alınması kabul edilemez. Konuyu yargıya taşıyacağız" dedi.
Hukuki arka plan ve benzer uygulamalar
Türkiye'de idari para cezalarının ödenmemesi durumunda uygulanan yaptırımlar, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'na dayanıyor. Kanunun 28. maddesi uyarınca, ödenmeyen idari para cezaları için ilgili kamu kurumları icra takibi başlatabiliyor. Ancak doğrudan gözaltı uygulaması, hukukçular arasında tartışma konusu. Özellikle siyasi figürlere yönelik bu tür uygulamalar, zaman zaman eleştirilere yol açıyor.
Önlü, 2015-2018 yılları arasında HDP Tunceli Milletvekili olarak görev yapmıştı. 2018 seçimlerinde aday olmayan Önlü, aktif siyasetin yanı sıra sivil toplum çalışmalarında bulunuyor. Olayın ardından HDP Tunceli İl Örgütü, yaptığı yazılı açıklamada gözaltıyı kınayarak, "Eski milletvekilimiz, bir cenaze törenine katılmak isterken keyfi bir şekilde gözaltına alınmıştır. Bu uygulama, hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmamaktadır" ifadelerine yer verdi.
Ovacık Belediye Başkanı da olayı doğrulayarak, "Alican Önlü, ilçemize bir hemşehrimizin cenazesine katılmak için gelmişti. Gözaltı işlemi sırasında herhangi bir arbede yaşanmadı. Ancak bu durum, cenaze gibi hassas bir günde yaşanması nedeniyle üzüntü vericidir" dedi.
Gözaltı kararının ardından Önlü'nün avukatları, 7 bin liralık borcun ödendiğini ve serbest bırakılma kararının bu ödeme sonrasında verildiğini açıkladı. Ancak Önlü'nün avukatı, "Müvekkilim borcunu ödemeye hazırdı, ancak gözaltı yerine tebligat yapılması yeterli olurdu. Bu uygulama, siyasi bir baskı aracı olarak kullanılmaktadır" iddiasında bulundu.
Emniyet yetkilileri ise yaptıkları açıklamada, "Yakalama kararı, ilgili mahkeme tarafından verilmiştir. Ekiplerimiz rutin bir uygulama gerçekleştirmiştir. Gözaltı süreci yasalara uygun şekilde yürütülmüştür" ifadelerini kullandı.
Siyasi tepkiler ve benzer olaylar
Olay, HDP ve diğer muhalefet partileri tarafından eleştirildi. HDP Eş Genel Başkanı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Eski milletvekilimizin cenaze törenine katılmak isterken gözaltına alınması, iktidarın hukuksuz uygulamalarının bir örneğidir. Bu tür girişimler, toplumsal barışı zedelemektedir" dedi. CHP Tunceli Milletvekili de konuyu Meclis gündemine taşıyacaklarını belirtti.
İktidar partisi yetkilileri ise konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak Adalet Bakanlığı kaynakları, "Konu yargıya intikal etmiştir. Süreci takip ediyoruz" demekle yetindi.
Benzer şekilde, son yıllarda çeşitli siyasi isimler hakkında idari para cezaları nedeniyle gözaltı uygulamaları gündeme gelmişti. 2023 yılında bir başka eski milletvekili, trafik cezasını ödemediği gerekçesiyle gözaltına alınmış, olay kamuoyunda tartışılmıştı. Hukukçular, bu tür uygulamaların "orantısız" olduğunu savunuyor.
Önlü'nün gözaltına alındığı saatlerde Ovacık'ta cenaze töreni yapıldı. Önlü, serbest bırakıldıktan sonra cenaze törenine katıldı. Törende konuşan aile yakınları, "Alican Bey'in bu özel günde yanımızda olması bizi mutlu etti. Ancak yaşananlar üzücüydü" ifadelerini kullandı.
Olay, sosyal medyada da geniş yankı buldu. Birçok kullanıcı, gözaltı kararını "hukuksuz" olarak nitelendirirken, bazıları da "borcunu ödemeyen herkes için aynı uygulama yapılmalı" görüşünü dile getirdi.
Hukuk uzmanları, idari para cezalarının ödenmemesi halinde uygulanacak yaptırımların yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirtiyor. Avukat Mehmet Yılmaz, "İdari para cezası nedeniyle gözaltı, ancak kamu düzenini bozma gibi bir durumda söz konusu olabilir. Aksi halde tebligatla ödeme emri gönderilmesi yeterlidir. Bu tür uygulamalar, vatandaşta güvensizlik yaratır" dedi.
Önlü'nün gözaltına alınması, Türkiye'de siyasi figürlere yönelik adli uygulamaların tartışıldığı bir dönemde gerçekleşti. Son aylarda birçok eski milletvekili ve parti yöneticisi hakkında çeşitli suçlamalarla soruşturma başlatılmıştı. Bu olay, iktidar-muhalefet gerilimini artırabilecek nitelikte.
Önlü, serbest bırakıldıktan sonra yaptığı açıklamada, "Demokrasinin olmazsa olmazı, hukukun üstünlüğüdür. Bugün yaşadığımız olay, maalesef bu ilkenin zedelendiğini göstermektedir. Ancak biz mücadelemizi hukuk zemininde sürdüreceğiz" dedi.
Olayın ardından HDP hukuk komisyonu, gözaltı işlemine ilişkin detaylı bir rapor hazırlayarak, ilgili kurumlara suç duyurusunda bulunacağını açıkladı. Tunceli Barosu da konuya müdahil olacağını bildirdi.
Önlü'nün gözaltına alınması, idari para cezalarının infazı konusundaki yasal boşlukları bir kez daha gündeme getirdi. Uzmanlar, yargı reformu kapsamında bu tür uygulamaların gözden geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.
