Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Haziran 2024 enflasyon verilerini açıkladı. Buna göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,99, yıllık bazda ise yüzde 32,11 arttı. Piyasa beklentilerine yakın gelen veri, memur ve emekli maaşlarına yapılacak zam oranını da belirleyecek. Enflasyonun düşüş trendini sürdürmesi, Merkez Bankası'nın faiz politikası açısından da kritik önem taşıyor.
Aylık enflasyon ayrışması: Giyim ve ulaştırma dikkat çekti
Haziran ayında bir önceki aya göre en yüksek artış yüzde 10,02 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşti. Mevsimsel geçiş ve yazlık ürün talebindeki artış bu yükselişte etkili oldu. Ulaştırma grubunda ise yüzde 1,95 oranında artış kaydedildi; akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş bu gruba yansıdı. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu aylık bazda yüzde 0,92 artarken, özellikle taze meyve sebze fiyatlarındaki düşüş genel gıda enflasyonunu sınırladı. Ev eşyası grubunda yüzde 0,72, konutta ise yüzde 0,36 oranında artış görüldü. Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 73,33 ile eğitim grubunda yaşanırken, haberde yer alan hiçbir zaman diliminde bu kadar hızlı artış kaydedilmemişti. Sağlık grubu yıllık yüzde 51,16 ile ikinci sırada yer aldı.
Memur ve emekli maaş zamlarına temel
Haziran enflasyon rakamı, kamu görevlileri ve memur emeklilerinin 2024 yılı ikinci yarı maaş zammını belirleyecek en önemli parametre. Ocak-Haziran dönemi enflasyon farkı ve toplu sözleşme zammıyla birlikte hesaplanacak artış oranı, temmuz ayında netleşecek. TÜİK verisine göre ilk altı aylık enflasyon oranı yüzde 24,73 olarak gerçekleşti. Bu oran, memur maaşlarına yapılacak zam için belirleyici olacak. Ekonomistlere göre maaş artışının yüzde 30-35 bandında olması bekleniyor. Ayrıca bu veri, emekli aylıklarına yapılacak düzenlemede de referans kabul ediliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın haziran ayı sonu itibarıyla ek zam çalışmalarına hız verdiği biliniyor.
Piyasalar ve beklentiler
Piyasa katılımcıları haziran ayı enflasyonunu ortalama yüzde 1,01 seviyesinde tahmin etmişti. Gerçekleşen yüzde 0,99, beklentilere oldukça yakın. Yıllık enflasyon ise geçen ayki yüzde 33,21'den 32,11'e gerileyerek düşüş eğilimini sürdürdü. Merkez Bankası, yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 38 seviyesinde korurken, bu veri sonrası faiz indirimi beklentileri zayıfladı. Enflasyonun hizmetler kaleminde katılık gösterdiğine dikkat çeken analistler, özellikle kira artışlarının enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu ifade ediyor. Önümüzdeki dönemde baz etkisiyle yıllık enflasyonun daha da gerilemesi beklenirken, politika faizinin yüksek seyretmeye devam edeceği öngörülüyor.
Türkiye ekonomisi, 2023 yılı başından itibaren uygulanan sıkılaşma politikalarının etkisiyle dezenflasyon sürecine girmiş durumda. Haziran verisi, bu sürecin devam ettiğini gösterse de enflasyonun tek haneye inmesi için daha zamana ihtiyaç olduğu açık. Vatandaşlar en çok kira ve gıda fiyatlarındaki artıştan şikâyet ederken, alım gücündeki erime de dikkat çekiyor. Uzmanlar, kalıcı düşüş için yapısal reformların önemine vurgu yapıyor. Özellikle verimlilik artışı ve rekabetçi piyasa koşullarının sağlanması, orta vadede enflasyonla mücadelede kilit rol oynayabilir.
