Mayıs ayı enflasyon verilerinin açıklanmasıyla birlikte milyonlarca memur ve emeklinin beş aylık zam oranı netleşti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, mayısta tüketici fiyatları aylık bazda yüzde 1,36 artarken, yıllık enflasyon yüzde 75,45 olarak gerçekleşti. Bu sonuçla, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yılın ilk beş ayında yüzde 16,61, memurlar için ise yüzde 12,41'lik artış kesinleşti. Nihai zam miktarının belirlenmesi ise haziran ayı enflasyonuna kaldı.
Enflasyon farkı ve toplu sözleşme zammı
Memur ve emekli maaşlarına yapılacak zam iki bileşenden oluşuyor: toplu sözleşme zammı ve enflasyon farkı. Memurlar için 2024 yılı toplu sözleşme gereği ilk altı ay için yüzde 15 zam öngörülmüştü. Ancak yılın ilk beş ayında enflasyon yüzde 12,41 olduğu için, sözleşme zammı enflasyonun altında kaldı. Bu durumda memurlar, toplu sözleşme zammını alacak; ayrıca Ocak ayı için yapılan yüzde 49,25'lik artışın ardından oluşan enflasyon farkı da maaşlara yansıyacak. Emeklilerde ise durum farklı: SSK ve Bağ-Kur emeklileri doğrudan enflasyon oranında zam alıyor. Bu yılın ilk beş ayında enflasyon yüzde 16,61 olduğu için, emeklilerin maaşlarına şimdiden bu oran yansıdı. Haziran ayı enflasyonu eklendiğinde altı aylık kesin zam oranı belirlenmiş olacak.
Haziran enflasyonu kritik eşik
Haziran ayı enflasyonunun yüzde 1,5-2 aralığında gelmesi bekleniyor. Eğer beklentiler gerçekleşirse, altı aylık enflasyon SSK/Bağ-Kur emeklisi için yüzde 18-19, memurlar için ise yüzde 14-15 civarında olacak. Ancak daha yüksek bir enflasyon, memurlar için toplu sözleşme zammının üzerine enflasyon farkı eklenmesine neden olabilir. Gözler, 3 Temmuz'da açıklanacak haziran ayı enflasyon verisine çevrildi.
Kamu maliyesi üzerindeki yük
Yüksek enflasyon, kamu maliyesi üzerinde önemli bir baskı oluşturuyor. Emekli ve memur maaşlarına yapılan zamlar, bütçe açığını artırabilir. Özellikle emekli sayısının 16 milyona yaklaştığı düşünüldüğünde, yüzde 16-19 aralığındaki bir zam, yıllık bazda 200-250 milyar liralık ek maliyet anlamına geliyor. Bu da enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabilir.
Enflasyon görünümü ve beklentiler
Merkez Bankası, yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 36 olarak korurken, piyasa beklentileri yüzde 40'ın üzerinde. Mayıs ayı verileriyle enflasyonun zirve yaptığı düşünülüyor; hazirandan itibaren baz etkisiyle düşüşe geçmesi bekleniyor. Ancak kira artışları, hizmet enflasyonu ve döviz kuru gelişmeleri belirsizlik yaratıyor. Önümüzdeki dönemde para politikasının sıkı duruşu sürdürmesi durumunda enflasyonun yıl sonuna doğru gerilemesi öngörülüyor.
Haziran ayı enflasyonunun açıklanmasıyla birlikte milyonlarca çalışan ve emekli, altı aylık zam oranını net olarak öğrenecek. Bu veri, aynı zamanda üçüncü çeyrek enflasyon beklentileri ve Merkez Bankası'nın faiz kararları için de belirleyici olacak.
