Birleşik Emek ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (BES-AR) haziran ayı açlık ve yoksulluk sınırı verilerini açıkladı. Buna göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için gereken aylık açlık sınırı 48 bin 43 TL'ye yükselirken, barınma, ulaşım, eğitim, sağlık gibi tüm zorunlu harcamaları kapsayan yoksulluk sınırı 119 bin 344 TL oldu. Bekar bir çalışanın aylık yaşam maliyeti ise 77 bin 197 TL'ye ulaştı. Veriler, alım gücündeki erozyon ve yüksek enflasyon karşısında hanelerin giderek zorlandığını ortaya koyuyor.
Yoksulluk sınırı asgari ücretin 4 katını aştı
Haziran ayı itibarıyla yoksulluk sınırı, 2024 yılı ikinci yarısında uygulanacak 17 bin 2 TL'lik asgari ücretin yaklaşık 7 katına, net asgari ücretin ise 4 katına ulaştı. Açlık sınırı da asgari ücretin 2,8 katına yükseldi. Geçen yılın aynı döneminde açlık sınırı 10 bin 575 TL, yoksulluk sınırı ise 29 bin 720 TL düzeyindeydi. Bir yılda açlık sınırındaki artış yüzde 354, yoksulluk sınırındaki artış ise yüzde 302 olarak gerçekleşti. Bu oranlar, enflasyonun gıda ve temel ihtiyaç maddelerinde daha yüksek hissedildiğine işaret ediyor.
Gıda harcamalarındaki artış dikkat çekiyor
BES-AR'ın hesaplamasında gıda kalemleri detaylı olarak incelendi. Dört kişilik bir ailenin aylık süt ve süt ürünleri harcaması 6 bin 420 TL, ekmek ve unlu mamuller 3 bin 380 TL, et, balık ve yumurta 10 bin 740 TL, sebze ve meyve ise 7 bin 450 TL olarak belirlendi. Özellikle et, balık ve yumurta kaleminde geçen yıla göre yüzde 380 artış yaşandı. Uzmanlar, gıda enflasyonunun genel enflasyonun üzerinde seyretmesinin dar gelirli ailelerin beslenme kalitesini düşürdüğüne dikkat çekiyor.
Merkez Bankası faiz kararı ve enflasyon beklentileri
Açıklanan veriler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) haziran ayı faiz kararı öncesinde kamuoyu ile paylaşıldı. Ekonomistler, yıllık enflasyonun yüzde 75 civarında seyrettiği bir ortamda açlık ve yoksulluk sınırının bu seviyelere gelmesinin sürpriz olmadığını belirtiyor. Enflasyonla mücadele kapsamında sıkı para politikasının sürdürüldüğü hatırlatılırken, ücret ve maaş artışlarının enflasyon karşısında eridiği vurgulanıyor. Öte yandan, asgari ücretin yeniden değerleme oranıyla güncelleneceği temmuz ayı öncesi bu veriler, toplumun geniş kesimlerinin alım gücü kaybını gözler önüne seriyor.
Bekar çalışanın yaşam maliyeti 77 bin TL
BES-AR, bekar bir çalışanın yaşam maliyetini de hesapladı. Buna göre, bekâr bir bireyin aylık gıda harcaması 13 bin 130 TL, kira ve barınma giderleri 15 bin TL, ulaşım 4 bin 250 TL, sağlık 3 bin 147 TL, eğitim ve kültür 5 bin 230 TL, giyim ve ayakkabı 2 bin 440 TL, diğer harcamalar ise 11 bin TL olarak gerçekleşti. Toplamda 77 bin 197 TL'ye ulaşan yaşam maliyeti, asgari ücretin 4,5 katını aşıyor. Bu durum, özellikle büyük şehirlerde yaşayan bekarlar için geçinmenin neredeyse imkansız hale geldiğini ortaya koyuyor.
Bağımsız değerlendirme olarak, açlık ve yoksulluk sınırının bu denli yükselmesi, Türkiye ekonomisinin karşı karşıya olduğu yapısal sorunların bir yansımasıdır. Gelir dağılımındaki bozulma, yüksek enflasyon ve düşük ücret politikaları, toplumun alt gelir gruplarını derinden etkilemektedir. Siyasi iktidarın enflasyonla mücadele söylemlerine rağmen, vatandaşın günlük yaşamında karşılaştığı fiyat artışları bu çabaların henüz sonuç vermediğini göstermektedir. Önümüzdeki dönemde, özellikle emekli ve asgari ücretli kesim için yeni destek paketlerinin gündeme gelmesi beklenmektedir. Ancak kalıcı çözüm için, yapısal reformlarla birlikte enflasyonun kontrol altına alınması ve ücretlerin alım gücünü koruyacak mekanizmaların hayata geçirilmesi şarttır.
