Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu (TKDF) tarafından hazırlanan Haziran 2026 raporu, kadına yönelik şiddetin boyutlarını bir kez daha gözler önüne serdi. Rapora göre, sadece bir ayda 37 kadın erkekler tarafından öldürüldü. Cinayetlerin büyük bir kısmı evlerde ve kurbanların en yakınındaki erkekler tarafından işlendi. TKDF Başkanı Canan Güllü, bireysel silahlanmanın durdurulması ve İstanbul Sözleşmesi'nin yeniden yürürlüğe konması çağrısında bulundu.
Cinayetlerin yüzde 68'i evde işlendi
Rapora göre, haziran ayında öldürülen 37 kadından 25'i kendi evlerinde ya da birlikte yaşadıkları erkeklerin evlerinde hayatını kaybetti. Faillerin yüzde 70'i eş, eski eş, erkek arkadaş veya aile üyesiydi. Cinayetlerin büyük bölümünde ateşli silahlar kullanılırken, bıçak ve boğma gibi yöntemler de dikkat çekti. Güllü, "Kadınlar en çok güvende olmaları gereken evlerinde katlediliyor. Bu, sistematik bir sorundur ve acil önlem alınması gerekiyor" dedi.
Bireysel silahlanma ve caydırıcılık sorunu
TKDF raporu, bireysel silahlanmanın önlenememesinin kadın cinayetlerindeki artışta önemli bir etken olduğunu vurguluyor. Güllü, "Her gün yeni bir silahlanma haberi duyuyoruz. Silaha erişim bu kadar kolayken, kadınların can güvenliği sağlanamaz" ifadelerini kullandı. Ayrıca, mevcut yasal düzenlemelerin caydırıcı olmadığını belirten Güllü, faillerin çoğunun 'iyi hal' indiriminden yararlanarak kısa sürede cezaevinden çıktığını hatırlattı. Federasyon, kadın cinayetlerinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının etkin şekilde uygulanmasını talep ediyor.
İstanbul Sözleşmesi'nin önemi
Canan Güllü, 2021 yılında Türkiye'nin çekildiği İstanbul Sözleşmesi'ne geri dönülmesinin kadın cinayetlerini önlemede kritik olduğunu söyledi. Sözleşmenin, kadına yönelik şiddeti bir insan hakkı ihlali olarak tanımladığını ve devletlere koruyucu tedbirler alma yükümlülüğü getirdiğini hatırlatan Güllü, "Bu sözleşme olmadan kadın cinayetleriyle mücadele etmek mümkün değil" dedi. Federasyon, hükümete seslenerek sözleşmenin yeniden yürürlüğe konmasını ve 6284 sayılı Kanun'un etkin şekilde uygulanmasını istedi.
Faillerin profili: En yakındaki erkekler
Rapor, faillerin yüzde 45'inin kadının eşi veya eski eşi, yüzde 20'sinin erkek arkadaşı veya sevgilisi, yüzde 15'inin ise baba, oğul veya kardeş gibi aile üyeleri olduğunu ortaya koydu. Cinayetlerin yüzde 60'ı kıskançlık, boşanma veya ayrılma kararı gibi gerekçelerle işlenirken, yüzde 20'si kadının şiddete maruz kaldığı ilişkiyi sonlandırma çabası sırasında meydana geldi. Güllü, "Kadınlar şiddetten kaçmaya çalışırken öldürülüyor. Bu, koruma mekanizmalarının yetersizliğini gösteriyor" diye konuştu.
Rakamlarla haziran ayı
- Toplam öldürülen kadın sayısı: 37
- Evde işlenen cinayet oranı: %68
- Faillerin eş veya eski eş olma oranı: %45
- Ateşli silahla işlenen cinayet oranı: %55
- Şiddet geçmişi olan fail oranı: %30
Rapor ayrıca, öldürülen kadınların yüzde 10'unun daha önce polise veya savcılığa başvurduğunu ancak gerekli korumanın sağlanmadığını ifade etti. Güllü, "Kadınlar devletten yardım istiyor ama yeterli koruma alamıyor. Mevcut uygulamalar mağdurları değil, failleri koruyor" dedi.
Bağımsız değerlendirme
Türkiye'de kadın cinayetleri, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin en vahşi yüzü olarak her ay onlarca can alıyor. Haziran ayı verileri, sadece sayısal bir artışı değil, aynı zamanda şiddetin sistematik ve kurumsal boyutunu da gösteriyor. Kadınların en güvenli yer olması gereken evleri, birer infaz mekânına dönüşmüş durumda. İstanbul Sözleşmesi'nin feshiyle hukuksal boşluk daha da derinleşirken, bireysel silahlanmadaki kontrolsüzlük cinayetleri adeta teşvik ediyor. Bu tablo, sadece yasal düzenlemelerin değil, toplumsal zihniyetin de köklü bir dönüşüme ihtiyaç duyduğunu ortaya koyuyor.
