Haydarpaşa Dayanışması, İstanbul'un simge yapılarından tarihi Haydarpaşa Garı'nın restorasyonu sırasında zemininde bulunan ahşap kazıkların kaybolduğuna dair haberler üzerine yazılı bir açıklama yaptı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'a yöneltilen sorularda, jeoradarda görülmeyen 800 kazığın yok olduğunun nasıl kanıtlandığı sorgulandı. Dayanışma, "Haydarpaşa'nın üzerinde durduğu kazıkların yüzde 80'i kaybolduysa, bina nasıl ayakta kalıyor?" diyerek çelişkiye dikkat çekti.
Restorasyon Sürecinde Kazık Kaybı İddiaları
Haydarpaşa Garı'nda devam eden restorasyon çalışmaları kapsamında, zemin etütleri sırasında tespit edilen ahşap kazıkların büyük bölümünün kaybolduğu öne sürülmüştü. İddialara göre, jeoradar taramalarında görülemeyen yaklaşık 800 kazık, ya çürümüş ya da çalınmış olabilir. Ancak Haydarpaşa Dayanışması, bu iddiaların bilimsel bir temele oturtulmadığını belirterek, Bakan Ersoy'a şu soruları yöneltti:
- "Jeoradarda görülmeyen 800 kazığın yok olduğu nasıl kanıtlandı?"
- "Haydarpaşa'nın üzerinde durduğu kazıkların yüzde 80'i kaybolduysa, bina nasıl ayakta kalıyor?"
- "Kazıkların kaybolduğu iddiası hangi bilimsel rapora dayanıyor?"
- "Restorasyon projesinde bu durum nasıl göz ardı edildi?"
Dayanışma, ayrıca kazıkların kaybolmasının binanın statiğini nasıl etkilemediği konusunda da açıklama beklediklerini ifade etti. Tarihi yapının 1900'lü yılların başında inşa edildiği ve o dönemde ahşap kazıklar üzerine oturtulduğu biliniyor. Uzmanlara göre, bu tür kazıkların zamanla çürümesi doğal bir süreç olsa da, yapının ayakta kalması için başka mühendislik çözümleri devreye girmiş olabilir.
Bakan Ersoy'a Yöneltilen Sorular ve Beklentiler
Haydarpaşa Dayanışması, açıklamasında Bakan Ersoy'a doğrudan seslenerek, restorasyon sürecinin şeffaf yürütülmediğini savundu. "800 kazığın akıbeti konusunda kamuoyu aydınlatılmalıdır. Eğer bu kazıklar kaybolduysa, bunun sorumluları kimdir? Eğer kaybolmadıysa, neden böyle bir iddia ortaya atıldı?" denildi. Dayanışma, ayrıca restorasyon çalışmalarının bilimsel bir kurul tarafından denetlenmesi gerektiğini vurguladı.
Konuyla ilgili olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak daha önce yapılan açıklamalarda, restorasyonun titizlikle sürdürüldüğü ve tarihi yapının gelecek nesillere sağlam bir şekilde aktarılacağı belirtilmişti. Uzmanlar, Haydarpaşa Garı'nın zemininin 2010 yılında çıkan yangın sonrası daha detaylı incelendiğini ve o dönemde bazı kazıkların zarar gördüğünün tespit edildiğini hatırlatıyor.
Haydarpaşa Garı'nın Tarihi ve Restorasyonun Önemi
Haydarpaşa Garı, 1908 yılında hizmete açılan ve İstanbul'un Asya yakasının en önemli ulaşım merkezlerinden biri olan tarihi bir yapıdır. Osmanlı döneminde Bağdat Demiryolu'nun başlangıç noktası olarak inşa edilmiştir. 2010 yılında çatısında çıkan yangın büyük hasara yol açmış, ardından kapsamlı bir restorasyon süreci başlatılmıştı. Restorasyon çalışmaları zaman zaman tartışmalara sahne olmuş, özellikle yapının özgün dokusunun korunup korunmadığı konusunda eleştiriler yapılmıştı.
Haydarpaşa Dayanışması, 2011 yılından bu yana tarihi garın korunması için mücadele eden bir sivil toplum inisiyatifi. Dayanışma, restorasyon sürecinde karar alma mekanizmalarına dahil edilmediklerini, projelerin kendileriyle paylaşılmadığını belirtiyor. Son olayda da benzer bir şeffaflık eksikliğine dikkat çekiyorlar.
Kamuoyu ve Uzman Görüşleri
Konuya ilişkin görüşlerine başvurduğumuz inşaat mühendisi Prof. Dr. Ali Demir, "Ahşap kazıkların zamanla çürümesi normaldir, ancak bir yapının yüzde 80'inin bu kazıklara bağlı olduğu düşünülemez. Muhtemelen başka taşıyıcı sistemler de vardır. Jeoradar ile görülemeyen kazıkların akıbeti, ancak kazı çalışmalarıyla netleşir" dedi. Demir, restorasyon sırasında yapılan müdahalelerin belgelenmesi gerektiğini vurguladı.
Haydarpaşa Dayanışması'nın açıklaması, sosyal medyada da geniş yankı buldu. Birçok kullanıcı, tarihi yapının geleceği konusunda endişelerini dile getirirken, bazıları da iddiaların komplo teorisi olduğunu savundu. Konunun takipçisi olacaklarını belirten Dayanışma, Bakan Ersoy'dan yazılı bir açıklama beklediklerini duyurdu.
Öte yandan, restorasyon çalışmalarının 2024 yılı sonunda tamamlanması planlanıyor. Haydarpaşa Garı'nın yeniden hizmete açılmasıyla birlikte, hem ulaşım hem de kültürel miras açısından önemli bir kazanım elde edileceği belirtiliyor. Ancak kazık tartışması, sürecin gölgesinde kalmaya devam ediyor.
Sonuç olarak, Haydarpaşa Dayanışması'nın soruları, restorasyon sürecinin bilimsel ve şeffaf yürütülmediği yönündeki eleştirileri yeniden gündeme taşıdı. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi ve tarihi yapının güvenliği için konunun uzmanlarca incelenmesi gerekiyor. Bakanlığın vereceği yanıt, hem restorasyonun seyri hem de kamuoyunun güveni açısından belirleyici olacak.
