Hatay'ın zengin mutfak kültürüne ait altı geleneksel ürün, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret tescili alarak koruma altına girdi. Arap kebabı, adesiye yemeği, keşşir dolması, zahterli kahke, müşebbek tatlısı ve Antakya kerebici, artık Hatay'a özgü olduğu resmen tescillenen ürünler arasında. UNESCO'nun gastronomi alanında 'Yaratıcı Şehirler Ağı' üyesi olan Hatay'da bu tescil, kentin mutfak mirasının ulusal ve uluslararası alanda tanıtımına katkı sağlayacak.
Coğrafi işaret tescili ne anlama geliyor?
Coğrafi işaret, belirli bir yöreye ait ürünlerin o bölgenin adıyla anılmasını ve taklitlerinin önlenmesini sağlayan bir tür fikri mülkiyet hakkıdır. Tescil sayesinde bu ürünlerin üretim yöntemleri, harman ve kaynakları garanti altına alınır. Hatay Büyükşehir Belediyesi ve ilgili sivil toplum kuruluşlarının başvurusuyla alınan tesciller, bölgenin gastronomi turizmini canlandırmayı hedefliyor.
Tescil alan ürünlerin özellikleri
Arap kebabı, şişe dizilerek veya tepside pişirilen, özel baharatlarla tatlandırılan bir yemek. Adesiye, mercimek ve bulgurla yapılan bir çorba veya yemek. Keşşir dolması, karnabaharın iç harçla doldurulup pişirilmesiyle hazırlanıyor. Zahterli kahke, zahter otuyla tatlandırılmış kurabiye benzeri bir hamur işi. Müşebbek tatlısı, şerbetli ve halka şeklinde bir tatlı. Antakya kerebici ise irmik, ceviz ve tarçınla yapılan bir kurabiye. Bu ürünlerin her biri, Hatay'ın kadim mutfak kültürünün izlerini taşıyor.
Ekonomik ve kültürel etkiler
Coğrafi işaret tescilleri, özellikle küçük üreticiler ve kadın kooperatifleri için önemli bir pazarlama avantajı sunuyor. Tüketicilere ürünün menşei konusunda güvence veren bu sistem, aynı zamanda ürünlerin katma değerini artırıyor. Hatay'ın UNESCO gastronomi şehri olmasıyla birlikte bölgeye gelen turist sayısı artarken, tescilli ürünlerin hediyelik eşya ve restoran menülerinde öne çıkması bekleniyor. İl genelinde 20'ye yakın ürünün daha tescil sürecinde olduğu biliniyor.
Bu gelişme, Türkiye'nin zengin mutfak kültürünün korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından da önem taşıyor. Coğrafi işaret, yalnızca ticari bir araç değil, aynı zamanda kültürel bir mirasın tescil edilmesi anlamına geliyor. Hatay'ın dört bir yanından derlenen bu lezzetlerin artık yasal koruma altında olması, bölge halkı tarafından memnuniyetle karşılanıyor. Yerel mutfağın ulusal ve uluslararası alanda tanıtımına katkı sunan bu adım, benzer başvurular için de örnek teşkil ediyor.
