Antarktika'da MV Hondius gemisinde ortaya çıkan hantavirüs vakaları, dünya genelinde sağlık otoritelerini alarma geçirdi. Hastalığı yıllar önce atlatan 42 yaşındaki Ayşe Yılmaz'ın anlattıkları ise yeniden gündeme geldi. Başlangıçta sıradan bir grip zannettiği belirtilerin kısa sürede ölüm kalım savaşına dönüştüğünü belirten Yılmaz, 'Adeta yürümeyi baştan öğrendim. Doktorlar bile neye uğradıklarını şaşırdı' dedi.
Hantavirüsün belirtileri neler?
Hantavirüs, kemirgenlerin idrar ve dışkısıyla bulaşan, akciğer ve böbrekleri hedef alan bir virüs. Kuluçka süresi 1-5 hafta arasında değişiyor. İlk belirtileri ateş, baş ağrısı, kas ağrıları ve yorgunluk olarak ortaya çıkıyor. Ancak hastalık ilerledikçe nefes darlığı, öksürük ve akciğerlerde sıvı birikimi görülüyor. Erken teşhis hayati önem taşıyor; ileri vakalarda solunum yetmezliği ve böbrek yetmezliği gelişebiliyor. Uzmanlar, özellikle kemirgen popülasyonunun yoğun olduğu kırsal alanlarda yaşayanların dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
Ayşe Yılmaz'ın yaşadıkları
Ayşe Yılmaz, 2014 yılında İzmir'in bir köyünde çiftlik işleriyle uğraşırken hantavirüse yakalandı. 'İlk olarak yüksek ateş ve şiddetli baş ağrısıyla başladı. Grip olmuşum diye düşündüm ama 3 gün içinde nefes alamamaya başladım' diye anlatıyor. Hastaneye kaldırıldığında akciğerlerinde ciddi hasar tespit edilmiş. Yoğun bakımda 3 hafta kalan Yılmaz, iyileştikten sonra fizik tedaviyle yeniden yürümeyi öğrenmek zorunda kalmış. Bugün tamamen sağlıklı olsa da yaşadığı travmayı unutamıyor.
MV Hondius gemisindeki son durum
MV Hondius gemisinde Nisan 2025'te 12 kişide hantavirüs tespit edildi. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), geminin karantinaya alındığını ve vakaların kontrol altında olduğunu açıkladı. Virüsün geminin mutfak bölgesindeki kemirgenlerden bulaştığı sanılıyor. Olay, Antarktika seyahatlerinde hijyen standartlarının sorgulanmasına neden oldu.
Korunma yolları
Uzmanlar, hantavirüsten korunmak için şu önlemleri alıyor:
- Kemirgenlerle teması önlemek için gıda ve çöpleri kapalı kaplarda saklayın
- Ev ve işyerlerinde kemirgen girişlerini kapatın
- Kırsal alanlarda tozlu ortamlarda maske kullanın
- Virüsün yaygın olduğu bölgelere seyahat edenler, konaklama alanlarında kemirgen izlerine dikkat etmeli
Hantavirüs, dünya genelinde her yıl ortalama 200-300 vaka olarak bildiriliyor, ancak ölüm oranı %40'a kadar çıkabiliyor. Grip benzeri belirtilerle başlayan hastalık, erken müdahale edilmezse hızla kötüleşiyor. Sağlık Bakanlığı, vatandaşları özellikle kırsal bölgelerde dikkatli olmaya çağırıyor. Ayşe Yılmaz gibi hayatta kalanların deneyimleri, hastalığın ciddiyetini bir kez daha hatırlatıyor: 'Tedavisi yok, ama erken teşhis hayat kurtarır. Ne yazık ki birçok kişi belirtileri önemsemiyor.'
