İran dini lideri Mücteba Hamaney, ülkesinin İsrail'e düzenlediği füze saldırısının ardından yaptığı açıklamada, "Sallantıdaki siyonist rejimin nefesinin sayılı günü kalmıştır" dedi. Tahran yönetiminin son askeri hamlesi, bölgede tansiyonu yeniden yükseltirken, Hamaney'in sözleri uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. İran lideri, konuşmasında İsrail'in mevcut durumunu 'sallantı' olarak nitelendirerek, rejimin yakın zamanda çökeceğini ima etti.
Füze saldırısının ardından gelen açıklama
İran Devrim Muhafızları tarafından gerçekleştirilen füze saldırısının ardından Hamaney, devlet televizyonunda yayınlanan konuşmasında İsrail'in askeri ve siyasi olarak zayıfladığını savundu. Saldırının, İsrail'in Gazze ve Lübnan'daki operasyonlarına karşı bir misilleme olduğu belirtildi. Hamaney, "Direniş ekseni, zalim rejimin karşısında dimdik durmaktadır. Bugün o rejimin temelleri sarsılmıştır ve nefesi sayılıdır" ifadelerini kullandı.
İran'ın son dönemde artan askeri faaliyetleri, İsrail'in yanı sıra ABD ve Avrupa ülkelerinin de tepkisini çekiyor. İsrail Savunma Kuvvetleri, saldırıların çoğunun başarıyla engellendiğini duyururken, Hamaney'in söylemleri bölgede yeni bir çatışma dalgası endişesini beraberinde getirdi.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Hamaney'in açıklamaları, İran'ın nükleer programı ve bölgesel nüfuz mücadelesi bağlamında değerlendiriliyor. Uzmanlar, İran liderinin bu tür sert söylemlerinin, ülke içindeki ekonomik zorlukları ve protesto dalgalarını gölgelemek için kullanıldığını belirtiyor. Öte yandan, İsrail yönetimi Hamaney'in sözlerine henüz resmi bir yanıt vermedi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, tarafları itidale çağırırken, ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, "İran'ın provokasyonlarına karşı İsrail'in kendini savunma hakkını destekliyoruz" dedi. Avrupa Birliği ise tansiyonun düşürülmesi için diplomatik kanalları harekete geçirdi.
Ekonomik boyut: Bölgesel istikrarsızlık enerji piyasalarını etkiliyor
Ortadoğu'daki bu gerginlik, küresel petrol fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Hamaney'in açıklamalarının ardından Brent petrol varil fiyatı 2 doların üzerinde yükseldi. Analistler, olası bir geniş çaplı çatışmanın enerji arzını tehdit edebileceği uyarısında bulunuyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrol etme potansiyeli, uluslararası ticaret rotaları açısından risk oluşturuyor.
Ekonomi uzmanları, bölgedeki belirsizliğin yatırımcı güvenini zedelediğini ve gelişmekte olan piyasalardan sermaye çıkışına neden olduğunu ifade ediyor. Türkiye gibi komşu ülkelerin ekonomileri de istikrarsızlıktan olumsuz etkileniyor.
Geçmişten bugüne Hamaney'in İsrail söylemi
İran dini lideri, 1989'daki göreve gelişinden bu yana İsrail'i 'siyonist rejim' olarak tanımlamış ve defalarca yıkılacağını iddia etmiştir. 2015 yılında yaptığı bir konuşmada "İsrail 25 yıl içinde yok olacak" demişti. Bu tür açıklamalar, İran'ın nükleer anlaşma müzakereleri ve bölgesel politikalarında sıkça karşımıza çıkıyor.
Hamaney'in son sözleri, İsrail'in kuruluşunun 75. yılına yaklaşırken sembolik bir anlam da taşıyor. Ancak birçok uluslararası ilişkiler uzmanı, İran'ın retoriğinin pratikteki yansımalarının sınırlı olduğunu ve iki ülke arasında doğrudan bir askeri çatışma olasılığının düşük olduğunu savunuyor.
Sonuç olarak, Hamaney'in bu çıkışı, İran'ın iç ve dış politikasının bir yansıması olarak okunabilir. Bölgede artan gerginlik, diplomatik çabaların önemini bir kez daha ortaya koyarken, tarafların atacağı adımlar önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek.
