İran makamları, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in ortak saldırıları sonucu hayatını kaybeden eski dini lider Ayetullah Ali Hamaney için 4-9 Temmuz tarihlerinde İran ve Irak'ta geniş kapsamlı cenaze törenleri düzenleneceğini duyurdu. Törenlerin altı gün süreceği ve binlerce kişinin katılmasının beklendiği belirtildi. Hamaney, İran İslam Devrimi'nden bu yana ülkenin en üst düzey dini otoritesi olarak görev yapıyordu.
Saldırının Ardından Uzun Süren Belirsizlik
Hamaney'in ölümü, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail tarafından düzenlenen hava saldırıları sırasında gerçekleşti. Saldırılarda Hamaney'in yanı sıra üst düzey askeri yetkililerin de hayatını kaybettiği bildirildi. İran yönetimi, ölüm haberini ilk başta doğrulamazken, aylar sonra yapılan resmi açıklamayla cenaze törenlerinin planlandığı duyuruldu. Bu süreçte Hamaney'in naaşının nerede olduğu ve törenlerin neden bu kadar geciktiği kamuoyunda soru işareti yarattı.
İran devlet televizyonu, cenaze törenlerinin ilk olarak 4 Temmuz'da Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbesi'nde başlayacağını, ardından Tahran, Kum ve İsfahan gibi büyük şehirlerde devam edeceğini duyurdu. 7-9 Temmuz arasında ise Irak'ın Necef ve Kerbela kentlerinde anma programları düzenlenecek. Törenlerin, Hamaney'in hem dini hem siyasi mirasını onurlandırmayı amaçladığı ifade ediliyor.
Siyasi ve Dini Etkileri
Hamaney'in ölümü, İran'da dini liderlik makamında bir boşluk yaratmıştı. Uzmanlar Meclisi, ölümün ardından haftalar içinde yeni bir dini lider seçmek için toplanmış ve eski Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'yi geçici lider olarak atamıştı. Ancak Hamaney'in cenaze törenlerinin bu kadar geniş kapsamlı olması, İran yönetiminin halk nezdinde meşruiyeti pekiştirme ve iç siyasetteki bölünmeleri örtme çabası olarak yorumlanıyor.
Uluslararası ilişkiler uzmanlarına göre törenler, aynı zamanda İran'ın bölgesel nüfuzunu sergilemesi ve Irak Şii toplumuyla bağlarını güçlendirmesi açısından önem taşıyor. ABD ve İsrail ise henüz resmi bir açıklama yapmadı. İran'ın cenaze törenlerine yönelik çağrısına verilecek küresel tepki merakla bekleniyor.
