Haiti'nin başkenti Port-au-Prince'in doğusunda bulunan bir bölgede gece saatlerinde düzenlenen çete saldırısında en az 47 kişi yaşamını yitirdi. Yerel yetkililer, saldırının dün gece geç saatlerde başladığını ve sabaha kadar sürdüğünü bildirdi. Olay, ülkenin son yıllarda yaşadığı en kanlı çete saldırılarından biri olarak kayıtlara geçti. Saldırının, bölgedeki nüfuz mücadelesi yürüten iki rakip çete arasındaki çatışmanın bir parçası olduğu düşünülüyor. Görgü tanıkları, silahlı kişilerin evlere girerek rastgele ateş açtığını ve bazı evleri ateşe verdiğini ifade etti. Hastane kaynakları, yaralı sayısının ise 20'nin üzerinde olduğunu ve birçoğunun durumunun kritik olduğunu açıkladı.
Kanlı Saldırının Ayrıntıları
Saldırının, başkentin doğusundaki Ganthier bölgesinde yoğunlaştığı belirtildi. Yerel sivil toplum örgütleri, saldırıda ölenlerin çoğunun sivil olduğunu ve aralarında kadın ve çocukların da bulunduğunu duyurdu. Birleşmiş Milletler'e göre, Haiti'de çeteler nüfusun büyük bir kısmını kontrol altında tutuyor ve özellikle başkent Port-au-Prince'te şiddet olayları giderek artıyor. Son saldırı, ülkenin güvenlik güçlerinin çetelere karşı mücadelede yetersiz kaldığını bir kez daha gözler önüne serdi. Olayın ardından bölgede geniş çaplı bir askeri operasyon başlatıldığı, ancak çetelerin kaçmayı başardığı öğrenildi.
Haiti Ulusal Polisi tarafından yapılan açıklamada, saldırıyı düzenleyen çetenin lideri olarak bilinen ve 'Izo' lakaplı bir kişinin hedef alındığı, ancak operasyonda çete üyelerinden bazılarının öldürüldüğü, bazılarının ise yakalandığı bildirildi. Polis sözcüsü, saldırının arkasındaki asıl amacın, bölgedeki bir başka çetenin elebaşını öldürmek olduğunu ve yanlışlıkla sivillerin hedef alındığını iddia etti. Ancak bu iddia bağımsız kuruluşlarca doğrulanmadı.
Haiti'deki Çete Şiddeti ve Siyasi Kriz
Haiti, son yıllarda hem siyasi istikrarsızlık hem de çete şiddeti nedeniyle derin bir kriz yaşıyor. Devlet Başkanı Jovenel Moise'in 2021'de suikast sonucu öldürülmesinin ardından ülkede kaos ortamı hakim. Çeteler, başkentin büyük bölümünü kontrol ediyor ve hükümetin otoritesini tanımıyor. Birleşmiş Milletler, çetelerin silah ve uyuşturucu kaçakçılığı, adam kaçırma ve cinayet gibi suçlarla bağlantılı olduğunu ve bu durumun ülkenin kalkınmasını engellediğini vurguluyor. Son saldırı, uluslararası toplumun Haiti'ye acil müdahale çağrılarını artırdı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, konuyu görüşmek üzere olağanüstü toplantı kararı alırken, ABD Dışişleri Bakanlığı da saldırıyı kınayarak Haiti hükümetine destek sözü verdi.
Haiti'deki çete şiddeti, aynı zamanda büyük bir insani krize yol açıyor. Binlerce kişi evlerini terk etmek zorunda kalırken, gıda ve sağlık hizmetlerine erişim giderek zorlaşıyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), ülkede yaklaşık 5 milyon kişinin insani yardıma ihtiyaç duyduğunu açıkladı. Saldırının yaşandığı Ganthier bölgesinde de benzer bir tablo söz konusu; birçok aile, geceyi sokaklarda geçirmek zorunda kaldı. Yerel yetkililer, bölgeye acil yardım ekipleri sevk ederken, hastanelerin yaralılar nedeniyle kapasitesinin dolduğu bildirildi.
Öte yandan, bu saldırı Haiti'deki güvenlik güçlerinin ne kadar zayıf olduğunu bir kez daha gösterdi. Ülke, 2019'dan bu yana ciddi bir siyasi kriz içinde ve geçici hükümet, seçimlerin yapılabilmesi için uluslararası baskıyla karşı karşıya. Ancak çetelerin hâkimiyeti, seçimlerin güvenli bir ortamda yapılmasını neredeyse imkânsız kılıyor. Uzmanlar, bu durumun ancak uluslararası bir barış gücü müdahalesiyle çözülebileceğini savunuyor. Kenya öncülüğünde bir Birleşmiş Milletler destekli güvenlik misyonu kurulması yönünde planlar olsa da, bu girişim henüz hayata geçirilebilmiş değil.
Haiti halkı, bu tür saldırılarla yaşamaya alışmış olsa da, her yeni olay ülkenin içinde bulunduğu trajediyi gözler önüne seriyor. Yetkililerin açıklamalarına göre, saldırıda ölenlerin kimlik tespiti sürerken, cenazelerin aileleri tarafından alınması için hastanelerde bekleyiş sürüyor. Bölge halkı, güvenlik güçlerinin ve hükümetin kendilerini korumakta başarısız olduğunu belirterek, artık daha fazla dayanamayacaklarını ifade ediyor.
Bu trajik olay, Haiti'nin kaderini belirleyecek kritik bir dönemeçte yaşanıyor. Çete şiddetinin sona erdirilmesi için kapsamlı bir ulusal ve uluslararası iş birliği şart. Aksi takdirde, bu tür saldırıların daha da artarak ülkeyi tam anlamıyla bir kaos ortamına sürüklemesi kaçınılmaz görünüyor.
