Yurt dışında yaşayan yüz binlerce Türk vatandaşını yakından ilgilendiren askerlik sorunuyla ilgili tarihi bir adım atılıyor. Gurbetçilerin Türkiye'de zorunlu askerlik hizmetinden muaf tutulması için yasal düzenleme hazırlıkları başladı. Cumhurbaşkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı'nın ortak çalışmasıyla hazırlanan taslak, yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarına askerlik muafiyeti getirmeyi öngörüyor. Düzenleme, Almanya başta olmak üzere Avrupa'da yaşayan Türk nüfusunun yoğun olduğu ülkelerde büyük yankı uyandırdı.
Yeni düzenleme neler getiriyor?
Edinilen bilgilere göre, hazırlanan taslakta iki temel madde yer alıyor. İlk madde, en az 3 yıl kesintisiz yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının, belirli bir bedel ödeyerek askerlik hizmetinden muaf tutulmasını içeriyor. İkinci madde ise çifte vatandaşlığa sahip olanlar için geçerli olacak. Bu kapsamda, yurt dışında doğan ve Türk vatandaşlığını sonradan kazanan kişilerin de muafiyet kapsamına alınması planlanıyor. Askerlik bedelinin ise 30 bin ile 50 bin lira arasında olması bekleniyor. Ödemelerin, yurt dışındaki Türk konsoloslukları aracılığıyla yapılması öngörülüyor.
Düzenleme ayrıca, yurt dışında yaşayan gençlerin Türkiye'ye dönüşlerinde askerlik nedeniyle sorun yaşamamasını da hedefliyor. Mevcut uygulamada, gurbetçi gençler Türkiye'ye giriş yaptıklarında askerlik yoklamasına tabi tutulabiliyor ve bu durum ciddi mağduriyetlere yol açıyor. Yeni düzenleme ile bu sorunun önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Gurbetçiler ne zaman faydalanacak?
Taslağın yasalaşma süreciyle ilgili takvim netleşmiş değil. Ancak yetkililer, düzenlemenin 2024 yılının ilk çeyreğinde Meclis'e sunulmasını, yaz aylarında ise yürürlüğe girmesini planlıyor. Yasa çıktıktan sonra, gurbetçilerin konsolosluklara başvurarak muafiyet işlemlerini başlatması gerekecek. Başvuru sürecinin dijital ortamda da yapılabilmesi için altyapı çalışmaları sürüyor.
Almanya, Hollanda, Fransa, Belçika gibi ülkelerde yaşayan Türk vatandaşları, yıllardır askerlik sorununun çözülmesini talep ediyordu. Özellikle çifte vatandaşlık sahibi olanlar, Türkiye'de askerlik yapmak istemediklerini belirtiyor. Yeni düzenleme ile bu talebin karşılanması bekleniyor.
Öte yandan, muafiyet düzenlemesinin sadece yurt dışında ikamet edenleri kapsayacağı, Türkiye'de yaşayan vatandaşlar için herhangi bir değişiklik öngörülmediği vurgulanıyor. Bu durum, bazı kesimlerde eşitlik tartışmalarına yol açabilir. Ancak hükümet, düzenlemenin gurbetçilerin özel koşulları göz önünde bulundurularak hazırlandığını ifade ediyor.
Yasa çıktığında, yurt dışında yaşayan yaklaşık 2 milyon Türk vatandaşının bu haktan faydalanması bekleniyor. Düzenleme, ekonomiye de önemli bir katkı sağlayacak; çünkü muafiyet bedeli olarak toplanan paranın bütçeye ek gelir olarak yansıması hesaplanıyor.
Uzmanlar, uygulamanın sorunsuz işlemesi için konsoloslukların personel ve donanım kapasitesinin artırılması gerektiğine dikkat çekiyor. Aksi halde başvuru yoğunluğu nedeniyle aksamalar yaşanabilir.
