Rusya'nın Kursk bölgesinde savaşırken Ukrayna güçleri tarafından esir alınan iki Kuzey Koreli asker, Güney Kore'ye gitmek istediklerini açıklamalarının ardından Kiev'den Seul'e transfer edildi. Güney Kore hükümeti, askerlerin Kuzey Kore'ye dönmeleri halinde karşılaşabilecekleri riskler nedeniyle kabul edilmelerini diplomatik bir zaruret olarak değerlendirirken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'yi ikili anlaşmayı ihlal etmekle suçladı.
Esir Askerlerin Transferi ve Güney Kore'nin Gerekçesi
Ukrayna ordusu tarafından Kursk'ta esir alınan iki Kuzey Koreli asker, Güney Kore'ye sığınma talebinde bulundu. Askerlerin, Kuzey Kore'ye iade edilmeleri durumunda ağır cezalarla karşılaşacakları ve can güvenliklerinin tehlikede olduğu belirtiliyor. Güney Kore, insan hakları ve uluslararası hukuk çerçevesinde bu talebi kabul ettiğini duyurdu. Ancak transfer süreci, iki ülke arasında beklenmedik bir krize yol açtı.
Güney Kore Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, "Kuzey Koreli askerlerin özgür iradeleriyle Güney Kore'ye sığınma talebi, evrensel insan hakları ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Bu kişilerin Kuzey Kore'ye gönderilmesi, geri dönüşü olmayan sonuçlar doğuracaktır" denildi. Açıklamada ayrıca, Ukrayna'nın askerleri teslim etmeden önce Güney Kore ile mutabık kalınan prosedürü ihlal ettiği öne sürüldü.
Zelenski'ye Yönelik 'Anlaşma İhlali' Suçlaması
Güney Kore hükümeti, Ukrayna'nın askerlerin transferi konusunda daha önce varılan ikili anlaşmaya aykırı hareket ettiğini savunuyor. Üst düzey bir Güney Koreli yetkili, "Zelenski yönetimi, esir askerlerin statüsü ve teslim süreciyle ilgili anlaşmamızı ihlal etti. Bu durum, iki ülke arasındaki güveni zedeleyebilir" ifadelerini kullandı. Yetkili, Ukrayna'nın askerleri doğrudan Güney Kore'ye teslim etmek yerine uluslararası basına duyurarak Güney Kore'yi zor durumda bıraktığını iddia etti.
Ukrayna tarafı ise suçlamaları reddediyor. Kiev yönetimi, esir askerlerin Güney Kore'ye transferinin uluslararası hukuka uygun olduğunu ve insani gerekçelerle yapıldığını belirtiyor. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, "Kuzey Koreli askerlerin güvenliği bizim için önceliklidir. Güney Kore ile olan anlaşmamızı ihlal etmedik; aksine insani bir sorumluluğu yerine getirdik" dedi.
Kuzey Kore Askerlerinin Savaşa Katılımı ve Arka Plan
Kuzey Kore, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşta Moskova'yı desteklemek amacıyla binlerce asker göndermişti. Bu askerler özellikle Kursk bölgesinde yoğun çatışmalara katıldı. Ukrayna, Ağustos 2024'te Kursk'a sürpriz bir saldırı düzenleyerek geniş bir alanı kontrol altına almış, bu süreçte çok sayıda Kuzey Koreli asker esir alınmıştı. Esirler arasında yer alan iki askerin Güney Kore'ye sığınma talebi, uluslararası kamuoyunda yankı uyandırdı.
Güney Kore, Kuzey Koreli mültecileri genellikle kabul eden ve onlara vatandaşlık veren bir ülke olarak biliniyor. Ancak bu kez durum farklı: Askerler, doğrudan bir savaş bölgesinden geliyor ve Ukrayna ile Güney Kore arasındaki diplomatik dengeleri etkiliyor. Uzmanlar, bu krizin Güney Kore'nin Ukrayna'ya yönelik insani yardımlarını ve Rusya'ya karşı tutumunu yeniden gözden geçirmesine neden olabileceğini belirtiyor.
Öte yandan, Kuzey Kore henüz konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmadı. Ancak Pyongyang'ın, askerlerin Güney Kore'ye sığınmasını 'ihanet' olarak nitelendirmesi ve misilleme tehdidinde bulunması bekleniyor. Kuzey Kore, geçmişte de asker kaçaklarını ağır şekilde cezalandırmakla biliniyor.
Uluslararası ilişkiler uzmanları, bu olayın Güney Kore-Ukrayna ilişkilerinde bir dönüm noktası olabileceğini söylüyor. Güney Kore, şimdiye kadar Ukrayna'ya silah sağlamaktan kaçınmış, yalnızca insani yardım göndermişti. Ancak Zelenski'nin 'anlaşma ihlali' suçlaması, Seul'ün Kiev'e yönelik politikasını sertleştirmesine yol açabilir. Ayrıca, Kuzey Koreli esirlerin durumu, Rusya-Ukrayna savaşında Kuzey Kore'nin rolünü bir kez daha gündeme getirdi.
Güney Kore, askerlerin ülkeye kabul edilmesinin ardından güvenliklerini sağlamak için gerekli önlemleri aldığını duyurdu. Askerlerin kimlikleri ve akıbetleri gizlilik içinde tutuluyor. Kiev yönetimi ise transferin ardından Güney Kore'den gelecek tepkileri yakından izliyor. İki ülke arasındaki krizin önümüzdeki günlerde diplomatik kanallarla çözülmeye çalışılması bekleniyor.
Bu olay, savaşın sadece cephede değil, diplomatik masada da yeni gerilimlere sahne olduğunu gösteriyor. Kuzey Koreli askerlerin kaderi, Güney Kore ile Ukrayna arasındaki güven bunalımını derinleştirebilir. Uluslararası toplum, iki müttefik arasındaki bu anlaşmazlığın nasıl çözüleceğini merakla bekliyor.
