Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayı enflasyon verilerini bugün saat 10.00'da açıklayacak. Piyasaların ve milyonlarca vatandaşın odaklandığı veriler, yalnızca yıllık enflasyonu değil, aynı zamanda ekim ayında konut ve iş yeri kiralarına uygulanacak yasal zam tavanını da belirleyecek. AA Finans anketine katılan ekonomistlerin beklentisi, aylık enflasyonun yüzde 3 civarında gerçekleşmesi yönünde.
Kira Zam Oranı Nasıl Hesaplanıyor?
Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca, konut ve iş yeri kiralarında yıllık artış oranı, TÜİK'in açıkladığı 12 aylık ortalamalara göre TÜFE değişimini aşamaz. Bu düzenleme, Temmuz 2024'te yürürlüğe giren ve 1 Temmuz 2025'e kadar uzatılan geçici maddelerle sabitlenmişti. Ancak 1 Temmuz 2025 itibarıyla yüzde 25'lik sabit zam sınırı sona erdi ve yeniden 12 aylık ortalamalara dönüldü. Dolayısıyla ekim ayında uygulanacak tavan zam oranı, eylül ayı itibarıyla hesaplanan 12 aylık ortalamalara göre TÜFE değişimi olacak.
Örneğin, eylül 2025'te yıllık enflasyon yüzde 50, ekimde yüzde 48, kasımda yüzde 46, aralıkta yüzde 44, ocak 2026'da yüzde 42, şubatta yüzde 40, martta yüzde 38, nisanda yüzde 36, mayısta yüzde 34, haziranda yüzde 32, temmuzda yüzde 30, ağustosta yüzde 28 ve eylülde yüzde 26 gerçekleşirse, bu durumda 12 aylık ortalamalar yüzde 37 civarında olur. Bu da ekim ayı kira zam tavanının yüzde 37 olacağı anlamına gelir. Elbette bu tamamen varsayımsal bir örnektir; gerçek oran TÜİK verileriyle netleşecek.
AA Finans Anketi ve Piyasa Beklentileri
AA Finans'ın düzenlediği ankete katılan ekonomistlerin medyan beklentisi, eylül ayı TÜFE'sinin aylık bazda yüzde 3,10 artacağı yönünde. Yıllık enflasyonun ise yüzde 48,50'den yüzde 47,80'e gerilemesi bekleniyor. Bu tahminler, kira zam oranının da yıllık enflasyondaki düşüşe paralel olarak gerileyeceğine işaret ediyor. Ancak uzmanlar, hizmet enflasyonundaki katılığın ve jeopolitik risklerin yukarı yönlü baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.
Enflasyon verileri, aynı zamanda emekli maaş zamları ve memur maaş artışları için de kritik önem taşıyor. Ekim ayında açıklanacak enflasyon, ocak 2027'de yapılacak zamların hesaplanmasında kullanılacak. Ayrıca, asgari ücret görüşmeleri öncesinde son çeyrek verileri de şekillenecek.
Kiracılar ve Ev Sahipleri İçin Ne Anlama Geliyor?
Kira zam tavanının belirlenmesi, özellikle büyükşehirlerde kiracılar ve ev sahipleri arasındaki anlaşmazlıklarda belirleyici rol oynuyor. Yasal tavanın üzerinde zam yapılması durumunda kiracılar, sulh hukuk mahkemelerine başvurarak fazla ödedikleri tutarın iadesini talep edebiliyor. Öte yandan, ev sahipleri de artan maliyetler karşısında yasal sınırın kendilerini zorladığını dile getiriyor.
Uzmanlar, kiracıların ve ev sahiplerinin zam oranını belirlerken TÜİK'in resmi verilerini esas alması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, kira sözleşmelerinde artış oranının açıkça belirtilmesi, olası ihtilafların önüne geçiyor.
Sonraki Süreç ve Beklentiler
TÜİK verilerinin açıklanmasının ardından, ekim ayı kira zam oranı da netleşecek. Piyasa uzmanları, yılın son çeyreğinde enflasyonda düşüş trendinin devam etmesini bekliyor. Ancak küresel enerji fiyatları, döviz kuru ve iç talep koşulları bu görünümü değiştirebilir. Önümüzdeki günlerde Merkez Bankası'nın faiz kararı ve ekonomik program açıklamaları da yakından takip edilecek.
Kira zam oranı, yalnızca bir ekonomik gösterge değil, aynı zamanda sosyal dengeleri etkileyen bir faktör. Milyonlarca ailenin bütçesini doğrudan ilgilendiren bu karar, kamuoyunda geniş yankı uyandıracak. TÜİK'in açıklayacağı rakamlar, hem kiracılar hem de ev sahipleri için yeni bir dönemin başlangıcı olacak.
