Teknoloji devi Google, sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadele kapsamında California ve Florida eyaletlerinde toplam 32 milyon kısırlaştırılmış erkek sivrisineğin doğaya salınması için ABD hükümetine başvurdu. Şirket, bu yöntemle Zika, dang humması ve sıtma gibi virüsleri taşıyan dişi sivrisinek popülasyonunu baskılamayı hedefliyor. Proje, Google'ın sağlık teknolojisi birimi Verily tarafından yürütülüyor ve ilk etapta sadece belirlenen bölgelerde uygulanacak.
Google'ın sivrisinek stratejisi nasıl işliyor?
Google'ın bağlı kuruluşu Verily, kısırlaştırılmış erkek sivrisineklerin doğaya salınması yoluyla üreme döngüsünü kırmayı amaçlayan "Steril Böcek Tekniği" (SIT) üzerinde çalışıyor. Bu yöntemde laboratuvar ortamında yetiştirilen erkek sivrisinekler, radyasyon veya kimyasal işlemlerle kısır hale getiriliyor. Doğaya salındıklarında dişi sivrisineklerle çiftleşiyor ancak döllenme gerçekleşmiyor, böylece yeni nesil sivrisinek oluşmuyor. Google, bu yöntemin böcek ilaçlarına kıyasla daha çevre dostu olduğunu ve hedef dışı türlere zarar vermediğini belirtiyor.
Projenin kapsamı ve zamanlaması
Google'ın başvurusu, her iki eyalette toplam 32 milyon kısır erkek sivrisineğin iki yıl içinde kademeli olarak salınmasını öngörüyor. İlk salımın 2024 yazında Florida'nın Monroe County bölgesinde, ardından California'nın Fresno ve Santa Clara bölgelerinde yapılması planlanıyor. Şirket, bu pilot uygulama ile sivrisinek popülasyonunda en az %70 azalma hedefliyor. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) ve eyalet sağlık departmanları süreci denetleyecek.
Sivrisineklerle mücadelede teknolojinin rolü
Google'ın bu girişimi, sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadelede teknoloji şirketlerinin artan rolünü gösteriyor. Daha önce de Microsoft ve Alphabet'in diğer birimleri, yapay zeka ve veri analitiği kullanarak sivrisinek üreme alanlarını tespit etme projeleri yürütmüştü. Dünya Sağlık Örgütü, her yıl 400 binden fazla kişinin sıtmadan öldüğünü, dang humması vakalarının ise son 50 yılda 30 kat arttığını tahmin ediyor. Google, bu yöntemin özellikle kentsel alanlardaki sivrisinek popülasyonunu kontrol altına almada etkili olabileceğini vurguluyor. Ancak bazı çevre grupları, genetiği değiştirilmiş böceklerin ekosisteme olası etkileri konusunda temkinli yaklaşıyor.
Google'ın başvurusu, henüz kamuoyuna açıklandı ve EPA'nın onay süreci birkaç ay sürebilir. Şirket, sonuçları bağımsız araştırmacılara açık olacak şekilde raporlayacağını taahhüt ediyor. Bu proje, teknoloji devlerinin sağlık alanındaki yatırımlarının sadece yazılımla sınırlı kalmadığını, biyoteknoloji ve ekoloji alanlarına da uzandığını gösteriyor. Başarılı olması halinde, yöntem diğer ülkelerde de uygulanabilir. Ancak uzmanlar, toplumun bu tür müdahalelere hazır olması için kapsamlı bir bilgilendirme ve şeffaflık gerektiğini belirtiyor.
