Google'ın çatı şirketi Alphabet'in biyoteknoloji kolu Verily, resmi onay alması durumunda 32 milyon adet genetiği değiştirilmiş sivrisineği doğaya salmayı planlıyor. Projenin amacı, hastalık taşıyan sivrisinek popülasyonunu kontrol altına almak ve böylece sıtma, dengue gibi ölümcül hastalıkların yayılımını engellemek. Şirket, Kaliforniya'daki test sahasında yerel yetkililerden izin bekliyor.
Projenin detayları ve yöntem
Verily'nin geliştirdiği özel sivrisinekler, Wolbachia adlı bir bakteri ile enfekte edilmiş erkek bireylerden oluşuyor. Bu bakteriyi taşıyan erkek sivrisinekler çiftleştikleri dişilerin yumurtalarının çatlamasını engelliyor. Zamanla doğadaki sivrisinek popülasyonu azalıyor. Şirket, 2022'de Kaliforniya'da yaptığı küçük ölçekli denemede başarılı sonuçlar aldığını açıkladı. Yeni planda ise 32 milyon sivrisinek, yaklaşık 300 hektarlık bir alana 20 hafta boyunca kademeli olarak salınacak.
Çevresel ve etik tartışmalar
Proje, çevre örgütleri ve bazı bilim insanları tarafından eleştiriliyor. Eleştirmenler, genetiği değiştirilmiş organizmaların ekosisteme olası etkilerinin yeterince araştırılmadığını savunuyor. Ayrıca salınan sivrisineklerin sadece belirli bir türü hedef alması, diğer böcek popülasyonlarında dengesizlik yaratabilir. Verily ise projenin sıkı denetim altında yürütüleceğini ve olumsuz bir etki görülmesi halinde derhal durdurulacağını belirtiyor. Şirket, benzer yöntemlerin Avustralya, Brezilya gibi ülkelerde başarıyla uygulandığını da ekliyor.
Öte yandan, Google'ın bu girişimi teknoloji devlerinin sağlık alanına artan ilgisini bir kez daha gösteriyor. Alphabet, yapay zeka ve veri analiziyle hastalık tahmini yapan projeler de yürütüyor. Ancak sivrisinek salımı gibi doğrudan müdahale yöntemleri, kamuoyunda daha fazla endişe yaratıyor.
Sonuç
Teknoloji şirketlerinin geleneksel sağlık yöntemlerine alternatif çözümler üretmesi takdire şayan olsa da, doğaya müdahale konusunda daha şeffaf ve kapsamlı risk değerlendirmeleri yapılması gerekiyor. Yetkililerin onay sürecinde çevresel etki analizlerini titizlikle incelemesi, projenin uzun vadeli sonuçlarını netleştirecektir.
