Kocaeli'nin Gölcük ilçesi, 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nde 17 bin 480 kişinin hayatını kaybetmesine yol açan felaketin merkez üssü olarak tarihe geçti. Aradan geçen 25 yılda ilçede yapı stoku köklü bir dönüşüm geçiriyor. Gölcük Belediyesi ve çevre ilçelerde yürütülen kentsel dönüşüm projeleriyle eski, riskli binalar yıkılarak yerlerine deprem dirençli, modern konutlar inşa ediliyor. Bu kapsamda ilçe genelinde binlerce konutun yenilendiği, deprem güvenliği açısından önemli bir ilerleme kaydedildiği bildiriliyor.
Kentsel Dönüşüm Çalışmaları Hız Kazandı
Gölcük'te yapı stokunun yenilenmesi çalışmaları, özellikle 2019 yılında meydana gelen 5.8 büyüklüğündeki depremin ardından ivme kazandı. Bu deprem, eski binaların ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Belediye ekipleri, riskli yapı tespiti yaparak yıkım kararı alınan binaların yıkımını gerçekleştiriyor. Yerine yapılan yeni binalarda ise zemin etüdü, temel yalıtımı ve modern mühendislik teknikleri uygulanıyor. Özellikle 2000 yılı öncesi yapılan ve yönetmeliklere uygun olmayan binalar, dönüşümün öncelikli hedefini oluşturuyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın verilerine göre, Gölcük genelinde 5 bin 500 konutun dönüşümü tamamlandı. 3 bin 500 konutun inşaatı ise devam ediyor. Bu projelerde hem yerel yönetim hem de merkezi hükümet iş birliği yapıyor. Vatandaşlara kira yardımı ve düşük faizli kredi imkânları sunularak dönüşüm sürecine katılımları teşvik ediliyor.
Deprem Dirençli Şehir Hedefi
Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, yaptığı açıklamada, "Amacımız Gölcük'ü depreme dirençli bir şehir haline getirmek. Bu nedenle yapı stokunun tamamını yenileyene kadar durmayacağız" dedi. Sezer, özellikle eski sanayi bölgelerinin dönüşümüne önem verdiklerini, bu bölgelerde hem konut hem de ticari alanların yeniden inşa edildiğini belirtti. Ayrıca, 1999 depreminde yıkılan binaların bulunduğu alanlarda deprem anma parkları ve toplanma alanları oluşturulduğunu, bu sayede afet anında vatandaşların güvenliği için önlemler alındığını vurguladı.
Uzmanlar, Gölcük'teki dönüşümün Türkiye geneline örnek olması gerektiğini ifade ediyor. Deprem mühendisliği alanında çalışmalar yapan Prof. Dr. Mehmet Fatih Altan, "Gölcük, yaşadığı acı tecrübeden ders çıkarmış bir ilçe. Şimdi yapılan çalışmalar, deprem kuşağındaki diğer şehirler için bir model teşkil ediyor" dedi. Altan, yeni yapılan binaların zemin etütleri ve yapısal analizlerinin titizlikle yapıldığını, bu sayede olası bir depremde can kaybının en aza indirileceğini belirtti.
Gölcük'teki dönüşümün sadece konutlarla sınırlı olmadığı, altyapı ve ulaşım projelerinin de deprem güvenliği açısından yenilendiği belirtildi. Özellikle köprülerin, viyadüklerin ve yolların güçlendirilmesi çalışmaları devam ediyor. Bunun yanı sıra, sağlık tesisleri ve okul binaları da deprem yönetmeliklerine uygun hale getiriliyor.
Deprem bilincinin artırılması için eğitim çalışmaları da sürüyor. Gölcük Belediyesi ve AFAD iş birliğiyle düzenlenen tatbikatlarda vatandaşlara deprem anında doğru davranış biçimleri öğretiliyor. Ayrıca, okullarda deprem eğitimleri verilerek çocukların küçük yaşta bilinçlenmesi hedefleniyor. Bu çalışmalar, olası bir depremde toplumsal dayanıklılığın artmasına katkı sağlıyor.
1999 depreminde yıkılan binaların yerinde yükselen yeni konutlar, geçmişin acısını bir nebze olsun hafifletirken, geleceğe umutla bakılmasını sağlıyor. Gölcük'ün bu kapsamlı dönüşümü, Türkiye'nin deprem gerçeğiyle yüzleşmesinin önemli bir göstergesi olarak kaydediliyor. Ancak uzmanlar, ülke genelinde hâlâ milyonlarca riskli yapı bulunduğunu hatırlatarak, dönüşüm çalışmalarının hızlandırılması çağrısında bulunuyor. Bu kapsamda, kentsel dönüşümün yalnızca deprem bölgelerinde değil, tüm Türkiye'de öncelikli gündem maddesi olması gerektiği vurgulanıyor.
