Budapeşte Havalimanı'nda Türkiye'ye dönmek üzere olan genç bir Türk kadın yolcu, gümrük kontrolünde durdurularak saatlerce sorgulandı. Yolcunun pasaport kontrolü sırasında ‘neden bu kadar uzun süre kaldınız?’ sorusuna verdiği yanıtın ardından başlayan tartışma, Avrupa'da Türklere yönelik çifte standardı gözler önüne serdi.
Sorgulama anları
Budapeşte'de bir hafta süren tatilinin ardından Türkiye'ye dönmek için havalimanına giden 28 yaşındaki Elif Yılmaz (isim değiştirildi), pasaport kontrolünde görevli memurun kendisine ‘Avrupa'da ne işiniz vardı?’ sorusuyla karşılaştı. Şaşkınlık yaşayan Yılmaz, ‘Tatil için geldim’ yanıtını verince memurun tavrının sertleştiğini belirtti. Yılmaz, “Pasaportumu incelerken bir anda gözleri büyüdü ve beni sorgulamaya götürdüler. Saatlerce bekletildim, üzerim arandı, telefonum karıştırıldı. Sadece turist olduğumu kanıtlamak için otel rezervasyonlarımı, uçak biletimi, hatta sosyal medya paylaşımlarımı göstermek zorunda kaldım” dedi.
Avrupa'da ayrımcılık tartışması
Benzer vakaların Avrupa genelinde sıkça yaşandığına dikkat çeken insan hakları örgütleri, Türk vatandaşlarına yönelik uygulamaların ‘profil çıkarma’ ve ‘ayrımcılık’ boyutuna ulaştığını belirtiyor. Macaristan'da son yıllarda artan milliyetçi söylemlerin, gümrük memurlarının tutumuna da yansıdığı ifade ediliyor. Dışişleri Bakanlığı kaynakları, benzer durumlarla karşılaşan vatandaşların en yakın Türk konsolosluğuna başvurması gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar ise Avrupa Birliği'nin temel değerleri arasında yer alan serbest dolaşım hakkının, pratikte bazı vatandaş grupları için kısıtlandığını savunuyor.
Tepkiler ve çözüm çağrıları
Olayın sosyal medyada yayılmasının ardından birçok kullanıcı, Avrupa'da yaşanan bu tür olayların artık kanıksanmaması gerektiğini belirtti. Bazı siyasi parti temsilcileri de konuyu Meclis gündemine taşıyacaklarını açıkladı. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, “Vatandaşlarımızın onur kırıcı uygulamalara maruz kalması kabul edilemez. Türkiye olarak her platformda bu ayrımcılığı kınayacak ve gerekli girişimlerde bulunacağız” ifadelerini kullandı. CHP Genel Başkan Yardımcısı Onursal Adıgüzel ise “Hükümetin diplomatik yollarla bu sorunu çözmek için adım atmaması düşündürücü” diyerek eleştiride bulundu.
Ne yapılmalı?
Uzmanlar, vize süreçlerinin kolaylaştırılması ve karşılıklı anlaşmalarla benzer olayların önüne geçilebileceğini belirtiyor. Türkiye'nin Schengen üyesi olmamasına rağmen, AB ile sürdürülen vize serbestisi diyaloğunun yeniden canlandırılması gerektiği ifade ediliyor. Ayrıca, havalimanlarında yaşanan bu tür olayların istatistiksel olarak takip edilmesi ve raporlanması, ayrımcı uygulamaların ortaya konması açısından önem taşıyor.
Türk vatandaşlarının yurtdışında karşılaştığı bu tür adaletsiz uygulamalar, yalnızca bireysel bir mağduriyet değil, aynı zamanda uluslararası ilişkilerde çözülmesi gereken yapısal bir sorun. Devletlerin kendi vatandaşlarını koruma sorumluluğu kadar, uluslararası hukuk çerçevesinde tüm bireylere eşit muamele yapılmasının sağlanması da kritik. Bu olay, Avrupa'da yükselen popülist söylemlerin günlük hayata yansımalarına dair somut bir örnek olarak hafızalarda yer edecek.
