İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 74 binin üzerine çıktı. Bölgedeki sağlık yetkililerinden alınan bilgilere göre, son 24 saatte de onlarca sivil yaşamını yitirdi. Saldırıların başladığı günden bu yana can kaybı her geçen gün artarken, uluslararası kuruluşlar acil ateşkes çağrılarını yineliyor.
İnsani Kriz Derinleşiyor
Gazze'de sağlık altyapısı neredeyse tamamen çökmüş durumda. Hastanelerin çoğu çalışamaz halde; elektrik, su ve tıbbi malzeme sıkıntısı had safhada. Birleşmiş Milletler verilerine göre, bölgede 1,9 milyondan fazla insan yerinden edilmiş durumda ve temel gıdaya erişim yok denecek kadar az. Yardım konvoyları sınır kapılarında bekletilirken, insan hakları örgütleri İsrail'in uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirtiyor.
Dünya Sağlık Örgütü, Gazze'deki durumu "benzeri görülmemiş bir insani felaket" olarak nitelendirdi. Örgüt, bölgede salgın hastalık riskinin arttığına dikkat çekti. Çocuklar ve kadınlar can kaybının büyük bölümünü oluşturuyor. Sivil altyapıya yönelik saldırılar uluslararası toplumun tepkisini çekiyor.
Uluslararası Tepkiler ve Diplomatik Çabalar
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde ateşkes çağrıları birçok kez gündeme gelmesine rağmen, daimi üyelerin veto yetkisi nedeniyle bağlayıcı karar alınamıyor. ABD, İsrail'e desteğini sürdürürken, Avrupa ülkeleri arasında görüş ayrılıkları bulunuyor. Türkiye, saldırıları sert bir dille kınayarak insani yardımların kesintisiz ulaştırılması için çağrı yapıyor. Katar ve Mısır gibi aktörler ateşkes müzakerelerinde arabuluculuk yürütüyor. Ancak taraflar arasındaki derin güvensizlik nedeniyle kalıcı bir çözüm henüz sağlanamadı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi, savaş suçları iddialarını soruşturma kapsamını genişletti. İnsan hakları kuruluşları, İsrail'in orantısız güç kullandığını ve sivil hedefleri ayrım gözetmeksizin vurduğunu belgeleyerek raporlar yayımlıyor. Buna karşılık İsrail, saldırıların Hamas'ı hedef aldığını ve sivillerin can kaybından Hamas'ı sorumlu tuttuğunu savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Gazze'deki savaş, Orta Doğu'da gerilimi daha da artırmış durumda. Lübnan sınırında zaman zaman çatışmalar yaşanırken, Kızıldeniz'de ticaret gemilerine yönelik saldırılar küresel ticaret hatlarını tehdit ediyor. Petrol fiyatları dalgalanırken, enerji piyasaları da bu gelişmelerden etkileniyor. Dünya Bankası, bölgedeki istikrarsızlığın küresel ekonomi üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğunu raporladı.
Türkiye, insani yardım malzemelerini Gazze'ye ulaştırmak için yoğun diplomatik girişimlerde bulunuyor. Sivil toplum kuruluşları da bölgeye yardım sevkiyatı için kampanyalar düzenliyor. Ancak sınır geçişlerindeki kısıtlamalar nedeniyle yardımların yalnızca küçük bir kısmı ihtiyaç sahiplerine ulaşabiliyor. Mısır'a bağlı Refah Sınır Kapısı'nda bekleyen yüzlerce tır, günlerdir geçiş izni bekliyor.
Can Kaybı ve Yıkımın Boyutları
Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre, hayatını kaybedenlerin sayısı 74 bini aşmış durumda. Yaralı sayısı ise on binlerle ifade ediliyor. Altyapı hasarı ise milyarlarca doları buluyor. Konutların yüzde 60'ından fazlası hasar görmüş veya yıkılmış durumda. Eğitim kurumları, ibadethaneler ve hastaneler de saldırılardan nasibini aldı. Birleşmiş Milletler, Gazze'nin yeniden inşasının on yıllar alabileceğini öngörüyor.
Psikolojik travma ise ayrı bir boyut. Uzmanlar, Gazze'deki çocukların büyük çoğunluğunun travma sonrası stres bozukluğu yaşadığını belirtiyor. Eğitim sisteminin çökmesi nedeniyle bir neslin kaybolma riski bulunuyor. Uluslararası toplumun acil müdahalesi olmadan bu tablonun daha da kötüleşeceği ifade ediliyor.
Sonuç olarak, Gazze'deki insani kriz her geçen gün derinleşiyor ve can kaybı artıyor. Uluslararası kamuoyunun baskısına rağmen kalıcı ateşkes sağlanamıyor. Bölgede barış ve istikrar için öncelikle insani yardımların kesintisiz ulaştırılması ve taraflar arasında diyalogun tesisi gerekiyor. Aksi halde, savaşın yıkıcı etkileri yalnızca Gazze ile sınırlı kalmayıp tüm bölgeyi ve küresel istikrarı tehdit edecek boyutlara ulaşabilir.
