İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda son 24 saatte 3 Filistinlinin daha yaşamını yitirmesiyle Ekim 2023'ten bu yana toplam can kaybı 73 bin 789'a çıktı. Ateşkese rağmen süren ihlaller, bölgede insani krizin derinleşmesine yol açıyor. Saldırılarda yaralananların sayısı ise on binleri aşmış durumda.
Can kaybı ve yaralı sayısındaki artış
Gazze'deki sağlık yetkililerinden alınan bilgilere göre, son 24 saatte düzenlenen saldırılarda 3 kişi daha hayatını kaybetti. Böylece 7 Ekim 2023'ten bu yana toplam can kaybı 73 bin 789'a yükseldi. Yaralı sayısı ise 100 binin üzerinde. Saldırıların çoğu, sivil yerleşim bölgeleri ve mülteci kamplarına yönelik gerçekleşiyor. Enkaz altında kalan çok sayıda kişiye ulaşılamıyor.
Ekonomik boyut: Gazze'de altyapı çöktü
Savaşın yıkıcı etkisi sadece can kaybıyla sınırlı değil. Gazze'de ekonomi neredeyse tamamen durma noktasına geldi. Birleşmiş Milletler'in raporlarına göre, bölgede işsizlik oranı %80'i aştı, yoksulluk sınırının altında yaşayan nüfus %90'ı geçti. Tarım alanları, balıkçılık ve küçük ölçekli ticaret büyük darbe aldı. İsrail'in uyguladığı abluka nedeniyle temel gıda, ilaç ve yakıt gibi ihtiyaç maddeleri Gazze'ye giremiyor. Elektrik ve su altyapısı büyük ölçüde tahrip oldu. Hastaneler, okullar ve barınma birimleri kullanılamaz hale geldi.
Uluslararası yardım kuruluşları, Gazze'ye insani yardım ulaştırmakta zorlanıyor. Mısır sınırındaki Refah Kapısı'ndan sınırlı sayıda tır geçişine izin veriliyor. Ancak bu yardımlar, 2 milyonun üzerindeki nüfusun ihtiyacını karşılamaktan çok uzak. Dünya Gıda Programı, Gazze'de açlık riskinin arttığı uyarısında bulunuyor.
Ateşkes ihlalleri ve uluslararası tepkiler
Katar ve Mısır'ın arabuluculuğuyla varılan ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail'in saldırıları aralıklarla devam ediyor. Filistinli gruplar da zaman zaman roket atışları gerçekleştiriyor. Ancak can kayıplarının büyük çoğunluğu İsrail saldırılarından kaynaklanıyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, sivil kayıpların kabul edilemez olduğunu ve olası savaş suçlarının araştırılması gerektiğini belirtti.
Uluslararası Ceza Mahkemesi, Gazze'de işlenen suçlarla ilgili soruşturma başlattı. İsrail, mahkemenin yargı yetkisini tanımadığını açıkladı. Türkiye, Güney Afrika, Cezayir ve bazı Latin Amerika ülkeleri, İsrail'e yönelik yaptırım çağrılarında bulunuyor. Ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde veto yetkisine sahip ülkelerin tutumu nedeniyle somut adımlar atılamıyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Gazze'deki savaş, Orta Doğu'da gerilimi tırmandırdı. Lübnan, Suriye ve Irak'ta İsrail karşıtı gruplarla yaşanan çatışmalar bölgeyi daha da istikrarsızlaştırdı. Kızıldeniz'deki Husi saldırıları, küresel ticaret yollarını tehdit ediyor. Bu durum, enerji fiyatlarında dalgalanmalara ve tedarik zincirlerinde aksamalara neden oluyor.
Dünya Bankası, Gazze'nin yeniden inşasının 50 milyar doları aşabileceğini tahmin ediyor. Ancak önce kalıcı bir ateşkes ve siyasi çözüm gerekiyor. Filistin meselesi, uluslararası toplumun öncelikli gündem maddelerinden biri olmaya devam ediyor. Sivil kayıpların her geçen gün artması, çözüm umutlarını zayıflatıyor.
