Filistin Sağlık Bakanlığı'nın hazırladığı "Soykırım Savaşının 3 Yılı" başlıklı rapor, Gazze'de son üç yılda yaşanan insani felaketi gözler önüne serdi. Rapora göre, İsrail'in saldırılarında hayatını kaybeden çocuk sayısı 22 bine ulaştı. Sağlık sisteminin büyük ölçüde çöktüğü bölgede, temel ilaç ve tıbbi malzeme sıkıntısı had safhada. Saldırıların yol açtığı can kayıpları, yaralı sayısı ve altyapı tahribatına ilişkin kapsamlı veriler paylaşıldı.
Sağlık Altyapısı Vuruldu
Raporda, Gazze'deki hastanelerin %80'inin hizmet dışı kaldığı, ayakta kalan tesislerin ise kapasitesinin çok üzerinde çalıştığı belirtildi. Elektrik kesintileri nedeniyle yoğun bakım üniteleri ve kuvözlerdeki bebekler hayati risk taşıyor. İlaç stoklarının tükenme noktasına geldiği, cerrahi malzemelerin temin edilemediği vurgulandı. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, bölgede salgın hastalık riski her geçen gün artıyor; özellikle çocuklarda ishal, solunum yolu enfeksiyonları ve cilt hastalıkları hızla yayılıyor.
Ekonomik Çöküş ve İşsizlik
Savaşın ekonomik boyutu da rapora yansıdı. Gazze'de işsizlik oranı %80'e dayanmış durumda. Tarım alanlarının %60'ı kullanılamaz hale gelirken, balıkçılık faaliyetleri neredeyse tamamen durdu. Uluslararası yardım kuruluşları, bölgeye ulaştırılan insani yardımın ihtiyacın yalnızca %10'unu karşılayabildiğini aktarıyor. Sınır kapılarının kapalı olması nedeniyle gıda, su ve yakıt sıkıntısı had safhada. Birleşmiş Milletler verilerine göre, nüfusun %90'ı düzenli gıdaya erişemiyor ve kıtlık riski kapıda.
Uluslararası Tepkiler ve Hukuki Süreç
Uluslararası Ceza Mahkemesi, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında soruşturma başlattı. Ancak somut adımların atılması için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde yaşanan veto engeli aşılamıyor. Sivil toplum kuruluşları, soykırım iddialarının uluslararası mahkemelerde yargılanması gerektiğini savunuyor. Türkiye dahil birçok ülke, Gazze'ye yönelik saldırıları kınayan açıklamalar yaparken, insani yardım koridorlarının açılması çağrısında bulunuyor. Ekonomik yaptırım tartışmaları ise sürüncemede kalıyor.
Çocukların Durumu: Kayıp Nesil
Rapordaki en çarpıcı verilerden biri, 22 bin çocuk ölümü. Bunun yanı sıra 10 binden fazla çocuk yaralandı, binlercesi ise ailesini kaybetti. Eğitim sisteminin tamamen çökmesi nedeniyle 600 bin öğrenci bir yıldır okula gidemiyor. Psikolojik travma yaşayan çocuklar için yeterli destek sağlanamıyor. UNICEF, Gazze'deki çocukların %95'inin psikolojik yardıma ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Beslenme yetersizliği nedeniyle 5 yaş altı çocuklarda akut yetersiz beslenme oranı %30'a ulaşmış durumda.
Ekonomik Yansımalar ve Gelecek Perspektifi
Savaşın bölge ekonomisine etkileri de derinleşiyor. İsrail'de savunma harcamaları GSYH'nin %5'ini aşarken, turizm ve teknoloji sektörleri ciddi darbe aldı. Uluslararası yatırımcılar bölgeden çekilme eğiliminde. Filistin ekonomisi ise tamamen dış yardıma bağımlı hale geldi. Uzmanlar, savaşın sona ermesi durumunda bile Gazze'nin yeniden inşasının on yıllar alacağını ve maliyetin 50 milyar doları bulacağını tahmin ediyor. Bölgesel istikrarsızlık, enerji fiyatları ve küresel ticaret yolları üzerinde de baskı oluşturuyor.
Üç yıllık savaşın bilançosu, yalnızca can kayıplarıyla sınırlı değil. Altyapı, eğitim, sağlık ve ekonomi alanlarındaki yıkım, gelecek nesilleri de olumsuz etkileyecek. Uluslararası toplumun acil ateşkes ve insani yardım konusunda etkili adımlar atması gerekiyor. Aksi halde bölgede kalıcı bir barışın tesisi daha da zorlaşacak ve insani kriz daha geniş bir coğrafyaya yayılma riski taşıyacak.
