Gazze Şeridi'nde 10 Ekim 2023'te başlayan ateşkesin ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın "Ortadoğu'da yeni bir dönemin kapısını aralayacağını" savunduğu barış planı, somut adımlar atılamaması nedeniyle çıkmaza girdi. Planın en kritik unsurlarından biri olan uluslararası barış gücünün konuşlandırılması için talep edilen 20 askerin dahi sevk edilememesi, bölgedeki güvenlik boşluğunu derinleştiriyor.
Barış gücü için yetersiz katkı
Barış planı çerçevesinde ABD öncülüğünde oluşturulması planlanan çok uluslu güce katkı sağlaması beklenen ülkeler, asker gönderme konusunda isteksiz davranıyor. Birleşmiş Milletler kaynaklarına göre, planlanan 2 bin 500 kişilik barış gücü için şu ana kadar sadece 20 asker teklif edildi ve bu tekliflerin hiçbiri resmi olarak kabul edilmedi. Güvenlik endişeleri, lojistik zorluklar ve siyasi riskler, ülkelerin katkıda bulunmasını engelliyor.
Ateşkesin kırılganlığı
Geçen yıl ateşkesin sağlanmasıyla birlikte bölgede göreceli bir sükunet yakalanmıştı. Ancak barış planının uygulanamaması, taraflar arasındaki güven eksikliğini artırıyor. Hamas ve İsrail yönetimi, birbirlerini ateşkesi ihlal etmekle suçlarken, ABD'nin arabuluculuk çabaları da sonuçsuz kalıyor. Uzmanlar, barış gücünün konuşlandırılamaması halinde ateşkesin tamamen çökebileceği uyarısında bulunuyor.
Trump'ın planı ve bölgesel tepkiler
Trump'ın barış planı, Filistin devleti kurulmasını öngören iki devletli çözümü reddederken, İsrail'e geniş yetkiler tanıyor. Plan, Arap ülkeleri ve Avrupa Birliği tarafından tepkiyle karşılanmış, Filistin yönetimi ise planı "ilhak planı" olarak nitelendirmişti. Buna rağmen ABD, ekonomik yatırımlar ve güvenlik iş birliği vaatleriyle bazı Arap ülkelerini ikna etmeye çalışıyor.
Uluslararası toplumun rolü
Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve Arap Birliği, barış gücünün oluşturulması için çağrı yapsa da somut adım atılmıyor. BM Genel Sekreteri, barış gücüne asker sağlanması için üye ülkelere çağrıda bulundu ancak bugüne kadar ciddi bir yanıt alamadı. Uzmanlar, uluslararası toplumun bölünmüşlüğünün ve çıkar çatışmalarının barış sürecini felç ettiğini belirtiyor.
Gazze'deki durum, bölgesel istikrarsızlığın yanı sıra insani krizi de derinleştiriyor. Ateşkesin sağlanmasıyla birlikte yardım kuruluşları bölgeye girmeye başlamıştı ancak güvenlik eksikliği nedeniyle çalışmalar aksıyor. Barış planının uygulanamaması, bölgenin yeniden çatışma sarmalına girebileceği endişesini artırıyor. Türkiye, barış sürecine destek veren ülkeler arasında yer alırken, Cumhurbaşkanı Erdoğan, kalıcı bir çözüm için iki devletli modelin şart olduğunu vurguluyor. Gazze'de barış gücünün konuşlandırılamaması, sadece bölgesel değil, küresel bir güvenlik sorunu olarak öne çıkıyor.
