Rus enerji şirketi Gazprom, Avrupa'nın yer altı doğal gaz depolarının doldurulmasındaki açığın önceki yıllara kıyasla büyüdüğünü bildirdi. Şirketten yapılan yazılı açıklamada, 2024 yılının ilk çeyreğinde Avrupa'nın depolama seviyelerinin geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık %15 daha düşük olduğu belirtildi. Gazprom'a göre bu durum, kış aylarında olası bir arz sıkıntısı riskini artırıyor. Özellikle Almanya, Fransa ve İtalya gibi büyük ekonomilerin depolama hedeflerine ulaşmakta zorlandığı ifade ediliyor.
Artan talep ve azalan Rus gazı
Avrupa'nın doğal gaz talebi, sanayi üretimindeki toparlanma ve soğuk hava koşulları nedeniyle artış gösterirken, Rusya'dan gelen gaz akışı Ukrayna üzerinden yapılan transit anlaşmasının sona ermesiyle birlikte önemli ölçüde azaldı. Gazprom, 2023 yılında Avrupa'ya sevkiyatının %30 oranında düştüğünü açıkladı. Şirket, bu düşüşün başlıca nedenleri arasında Avrupa Birliği'nin Rus gazına alternatif arayışlarını ve yaptırımları gösteriyor.
Depolama seviyeleri alarm veriyor
Avrupa gaz depolama birliği GIE'nin verilerine göre, Avrupa genelinde depolama doluluk oranı ortalaması şu anda %45 civarında bulunuyor. Bu oran geçen yıl aynı dönemde %60 seviyesindeydi. Özellikle Almanya'da Rehden ve Etzel gibi büyük depolama tesislerinde doluluk oranının %40'ın altına düştüğü belirtiliyor. Fransa ve Hollanda'da durum benzer şekilde kritik. Uzmanlar, mevcut hızla depolama yapılmaya devam edilirse kış başında hedeflenen %90 doluluğa ulaşılmasının mümkün olmadığını vurguluyor.
Gazprom'un perspektifi
Gazprom, Avrupa'nın depolama açığının büyümesini, AB'nin enerji politikalarının başarısızlığı olarak yorumluyor. Şirket yetkilileri, Avrupa'nın Rus gazına olan bağımlılığını azaltma çabalarının, kendi enerji güvenliğini tehdit ettiğini savunuyor. Öte yandan, Gazprom'un kendisi de ihracat kapasitesini artırmakta zorlanıyor. Nord Stream 2 boru hattının askıya alınması ve Yamal-Avrupa hattının kapasite kullanımının düşmesi, Rusya'nın Avrupa pazarındaki payını kaybetmesine neden oldu. Ancak Gazprom, Çin ve Orta Asya'ya yönelik yeni anlaşmalarla bu kaybı dengelemeye çalışıyor.
Alternatif arayışlar
Avrupa Birliği, Rus gazının yarattığı açığı kapatmak için sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatını artırma yoluna gitti. ABD ve Katar'dan yapılan LNG sevkiyatları, depolama açığını kısmen kapatıyor olsa da yüksek fiyatlar ve liman altyapısı yetersizlikleri sorun yaratıyor. Ayrıca Norveç ve Cezayir gibi alternatif boru hattı tedarikçilerinden de ek gaz sağlanmaya çalışılıyor. Ancak uzmanlar, bu alternatiflerin kısa vadede Rus gazının yerini tamamen alamayacağını belirtiyor.
Sonuç olarak, Avrupa'nın doğal gaz depolama açığı, jeopolitik gerilimlerin ve enerji dönüşüm politikalarının gölgesinde büyümeye devam ediyor. Gazprom'un uyarıları, Avrupa'yı enerji arz güvenliği konusunda daha fazla önlem almaya itebilir. Ancak mevcut koşullar altında, kış aylarında olası bir enerji krizinin kapıda olduğunu söylemek yanlış olmaz. Bu durum, hem tüketiciler hem de sanayi için ek maliyetler ve belirsizlikler anlamına geliyor.
