Gaziantep'in meşhur Antep fıstığı, bu yıl da tezgahlardaki yerini aldı. 'Yeşil altın' olarak bilinen fıstığın kilogramı, sezonun ilk günlerinde 1000 ila 1200 TL arasında değişen fiyatlarla alıcı buluyor. Kentteki fıstık üreticileri, bu yılki rekolte ve fiyatlar hakkında umutlu konuşurken, tüketiciler ise yüksek fiyatlardan yakınıyor.
Antep Fıstığında Rekolte Beklentisi
Gaziantep Ticaret Borsası verilerine göre, kentte 2024 yılı için beklenen Antep fıstığı rekoltesi 75 bin ton civarında. Geçen yıl kuraklık nedeniyle düşük olan rekolte, bu yıl yağışların iyi gitmesiyle arttı. Ancak üreticiler, fiyatların da bu artışa rağmen tatmin edici seviyede olduğunu belirtiyor.
Fıstık üreticisi Mehmet Kaya, konuyla ilgili şunları söyledi: "Bu yıl ağaçlar çok iyi ürün verdi. Fiyatlar da yüzümüzü güldürüyor. Geçen yıla göre ürünümüzü daha yüksek fiyattan satıyoruz. Ancak girdi maliyetleri de arttı. Gübre, ilaç ve mazot fiyatları neredeyse ikiye katlandı. Yine de bu yıl biraz olsun para kazanacağız."
Antep fıstığı, sadece çerez olarak değil, baklava, künefe, şeker ve daha birçok tatlıda da kullanılıyor. Gaziantep mutfağının vazgeçilmez lezzeti olan fıstık, kentin ekonomisi için de büyük önem taşıyor. Kentte yaklaşık 50 bin ailenin fıstık üretiminden geçimini sağladığı tahmin ediliyor.
Fiyatlar Neden Yüksek?
Antep fıstığının kilogram fiyatının 1200 TL'yi bulmasının birkaç nedeni var. Öncelikle, dünya genelinde fıstığa olan talep artıyor. Özellikle Uzak Doğu ve Avrupa ülkeleri, Türk fıstığına yoğun ilgi gösteriyor. İkinci olarak, iklim değişikliği nedeniyle üretimdeki dalgalanmalar fiyatları etkiliyor. Son olarak, artan girdi maliyetleri ve işçilik ücretleri de fiyatlara yansıyor.
Gaziantep Ziraat Odası Başkanı İbrahim Yılmaz, fiyatların yüksek olmasının üreticiyi memnun ettiğini ancak tüketicinin zorlandığını belirterek, "Antep fıstığı artık lüks tüketim maddesi haline geldi. Biz, üreticinin emeğinin karşılığını almasını istiyoruz. Ancak fiyatların bu kadar artması, iç piyasadaki talebi düşürebilir. Bu nedenle fıstığın tanıtımını iyi yapmalıyız" diye konuştu.
Fıstık fiyatları, bölgeden bölgeye değişiklik gösteriyor. Gaziantep'te fıstık 1100-1200 TL arasında satılırken, İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde 1500 TL'ye kadar çıkabiliyor. Marketlerde paketli ürünler daha da yüksek fiyatlarla satılıyor.
Uzmanlar, fiyatların önümüzdeki aylarda daha da artabileceğini belirtiyor. Hasat sonrası fıstığın kurutma ve işleme maliyetleri de eklenince, fiyatların yıl sonunda 1500 TL'yi bulabileceği tahmin ediliyor. Bu durum, tüketicinin bütçesini olumsuz etkilerken, üretici kesimini sevindiriyor.
Antep fıstığının üretimindeki başlıca merkezler ise Gaziantep'in Nizip, Oğuzeli ve Şahinbey ilçeleri. Ayrıca Şanlıurfa, Adıyaman ve Mardin'de de fıstık üretimi yapılıyor. Ancak en kaliteli fıstığın Gaziantep'te yetiştiği biliniyor. Coğrafi işaret alan Antep fıstığı, dünya genelinde de tanınıyor.
Üreticiler, devletin fıstık üreticisine verdiği destekleri artırmasını istiyor. Özellikle sulama projelerinin hayata geçirilmesi, fıstık verimini artıracağı gibi fiyatların da dengelenmesine katkı sağlayacak. Yılmaz, "Devletimiz fıstığımıza sahip çıkmalı. Hem üreticiye hem de işleyiciye daha fazla destek verilmeli. Bu sayede Antep fıstığı hak ettiği değere ulaşır" dedi.
Fıstık tüketimine devam eden vatandaşlar ise fiyatları yüksek buluyor. Bir tüketici olan Ayşe Demir, "Herkes fıstık yiyemez oldu. Eskiden evimize kilo ile alırdık, şimdi yüz gram alır olduk. Ama baklavaya girmeyen fıstık da olmuyor. İdare etmeye çalışıyoruz" şeklinde konuştu.
Sonuç olarak, Antep fıstığı bu sezon da yüksek fiyatlarla satışa sunulurken, üreticiler memnun, tüketiciler ise şikayetçi. Kentin simgesi olan fıstığın geleceği, alınacak destekler ve iklim koşullarına bağlı. Uzmanlar, fıstığın sadece bir çerez ya da tatlı malzemesi olmadığını, Gaziantep'in kültürü ve ekonomisi için hayati önem taşıdığını vurguluyor. Bu nedenle fıstık üretiminin sürdürülebilirliği için herkesin üzerine düşen görevi yapması gerekiyor.
