Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, gazeteci İsmail Arı'nın basın kartını iptal etti. İletişim Başkanlığı yetkilileri, iptal gerekçesi olarak Arı'nın adli sicil kaydını gösterdi. Arı, kararın mesleki faaliyetlerini engellediğini belirterek sürece itiraz edeceğini duyurdu. Basın özgürlüğü tartışmalarının yeniden alevlendiği bu karar, meslek örgütleri ve gazeteciler arasında geniş yankı uyandırdı.
İsmail Arı'nın açıklaması ve tepkiler
Uzun yıllardır çeşitli medya kuruluşlarında muhabirlik ve editörlük yapan İsmail Arı, kararın kendisine tebliğ edildiğini ve herhangi bir yazılı gerekçe sunulmadığını ifade etti. Arı, "Basın kartımın iptal edilmesi, haber yapma özgürlüğüme doğrudan bir müdahaledir. Adli sicil kaydı gerekçe gösterilse de bu kaydın ne olduğu ve basın kartıyla ilgisi tarafıma açıklanmadı" dedi. Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) kararı kınayarak, basın özgürlüğünün teminat altına alınması çağrısında bulundu. CHP, HDP, İYİ Parti gibi muhalefet partilerinin sözcüleri de sosyal medya hesaplarından Arı'ya destek mesajları yayımladı.
Basın kartı iptalleri ve yasal çerçeve
Basın kartları, 5187 sayılı Basın Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde Basın Kartı Yönetmeliği uyarınca düzenleniyor. İletişim Başkanlığı, basın kartı başvurularını değerlendirirken başvuru sahibinin "adli sicil kaydının bulunmaması" şartını aradığını belirtiyor. Ancak eleştirmenler, bu kriterin keyfi uygulanabildiğini ve gazetecilerin haber yapma özgürlüğünü kısıtlayıcı bir araç olarak kullanıldığını savunuyor. Son yıllarda yüzlerce gazetecinin basın kartının iptal edildiği veya yenilenmediği biliniyor. Arı'nın durumu, bu uygulamaların somut bir örneği olarak kayıtlara geçti.
Ulusal ve uluslararası tepkiler
Olay, yalnızca Türkiye'de değil, uluslararası basın özgürlüğü kuruluşları tarafından da yakından takip ediliyor. Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) ve Uluslararası Af Örgütü, kararı kınayan açıklamalar yaptı. RSF Türkiye temsilcisi, "Basın kartı, gazeteciler için bir kimlik belgesi olmanın ötesinde mesleki faaliyetlerini sürdürebilmeleri için hayati önem taşır. Bu tür keyfi iptaller, ifade özgürlüğüne doğrudan bir tehdittir" dedi. Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu da konuya ilişkin bir açıklama yaparak endişelerini dile getirdi.
Geçmişten bugüne benzer olaylar
İsmail Arı'nın basın kartının iptali, son dönemde yaşanan benzer uygulamalarla birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye'de basın özgürlüğünün daraldığı yönündeki eleştirileri güçlendiriyor. 2018'de çıkarılan Basın Kartı Yönetmeliği ile kartların geri alınması veya yenilenmemesi kolaylaştırılmıştı. Bugüne kadar aralarında Ahmet Şık, Can Dündar, Müyesser Yıldız gibi tanınmış gazetecilerin de bulunduğu birçok ismin basın kartı iptal edildi. Bu durum, haber kaynaklarına erişimi zorlaştırarak gazetecilik mesleğini icra etmeyi güçleştiriyor.
Değerlendirme
İsmail Arı'nın basın kartının iptali, yalnızca bir bireysel karar olmanın ötesinde, Türkiye'de basın özgürlüğünün geldiği noktayı gözler önüne seriyor. Adli sicil kaydı gibi belirsiz ve geniş yorumlanabilecek bir gerekçenin kullanılması, keyfiliğe açık kapı bırakıyor. Basın Kartı Komisyonu'nun bağımsız bir yapıya kavuşturulması ve kararlarının yargı denetimine açık olması, benzer olayların yaşanmaması için atılması gereken adımlar arasında sayılabilir. Gazetecinin haber yapma hakkı, demokratik bir toplumun vazgeçilmez unsurlarından biridir ve bu hakkın korunması, kamu yararı için elzemdir.
