İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD yönetiminin İran ile artan gerilimdeki tutumunu sert sözlerle eleştirdi. Galibaf, Washington'ın zorbalığa dayalı politikalarını ve bozulan sözlerini 'başarısız bir strateji' olarak nitelendirirken, ABD'ye gerçekleri kabul etme ve taahhütlerini yerine getirme çağrısında bulundu. Açıklamasında 'Daha fazla tiyatroya ihtiyacımız yok' diyen Galibaf, iki ülke arasındaki gerginliğin azaltılması için somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
Galibaf'ın Sert Mesajı
İran İslami Şura Meclisi Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ülkesinin resmi haber ajansı IRNA tarafından aktarılan açıklamasında, ABD yönetiminin İran'a yönelik politikalarını eleştirdi. Galibaf, 'Zorbalık, bozulan sözler ve yalan haberleri kaldıraç olarak kullanmak başarısız bir stratejidir' ifadelerini kullandı. İranlı yetkili, 'Gerçekleri kabul edin ve taahhütlerinizi yerine getirin. Daha fazla tiyatroya ihtiyacımız yok' diyerek ABD'ye açık mesaj verdi.
Galibaf'ın bu açıklaması, Tahran ile Washington arasında son dönemde artan gerilimin ortasında geldi. İki ülke arasındaki ilişkiler, nükleer müzakerelerin çıkmaza girmesi ve bölgesel gelişmeler nedeniyle hassas bir dönemden geçiyor. İranlı yetkililer, ABD'nin yaptırım baskısını artırmasına rağmen geri adım atmaya niyetli olmadıklarını sık sık dile getiriyor.
İran-ABD Geriliminde Son Durum
ABD'nin eski Başkanı Donald Trump döneminde 2018'de tek taraflı olarak ayrıldığı nükleer anlaşma, Başkan Joe Biden yönetiminin göreve gelmesiyle yeniden masaya yatırılmıştı. Ancak Viyana'da yürütülen müzakerelerden henüz kalıcı bir sonuç çıkmadı. İran, anlaşmanın kapsamlı bir şekilde yeniden canlandırılmasını isterken, ABD ise İran'ın bölgesel faaliyetlerine yönelik endişelerini gündeme getiriyor.
İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan da geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamada, ABD'nin gerçekçi bir yaklaşım sergilemesi gerektiğini belirtmişti. Bölgesel uzmanlar, İran ile ABD arasındaki güven bunalımının derinleştiği bu dönemde Galibaf'ın açıklamalarının, Tahran yönetiminin Washington'a karşı ortak bir tutum sergilediğinin göstergesi olduğunu yorumluyor.
İran Meclis Başkanı'nın bu sözleri, aynı zamanda iç kamuoyuna da mesaj içeriyor. Galibaf, ABD'ye karşı dik duruşuyla hem muhafazakar tabanına hem de reformist kesime 'ulusal birlik' çağrısı yapıyor. Bu durum, özellikle ülkedeki ekonomik zorlukların arttığı bir dönemde hükümetin elini güçlendirmeye yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Gerginliğin Bölgesel Yansımaları
İran-ABD gerilimi yalnızca iki ülkeyi ilgilendirmiyor; Orta Doğu'nun genelinde güvenlik dinamiklerini etkiliyor. Basra Körfezi'nde yaşanan tanker krizleri, Yemen'deki iç savaş ve Suriye'deki askeri varlıklar, bu iki ülke arasındaki rekabetin sahne aldığı bölgeler olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, tansiyonun daha da yükselmesi durumunda bölgesel bir çatışmanın kaçınılmaz olabileceği uyarısında bulunuyor.
İran, son yıllarda uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırarak nükleer programında hız kazanmış durumda. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın raporlarına göre, İran yüzde 60 saflıkta uranyum zenginleştiriyor ve bu durum Batılı ülkeler tarafından endişeyle karşılanıyor. Tahran yönetimi ise nükleer programının tamamen barışçıl amaçlar taşıdığında ısrar ediyor.
Galibaf'ın 'tiyatro' benzetmesi, İranlı yetkililerin ABD'nin müzakere masasında samimi olmadığı yönündeki inancını yansıtıyor. İran'a göre Washington, yaptırımların kaldırılması için somut adım atmak yerine ahbap çavuş ilişkilerle müzakereleri uzatmaya çalışıyor. Bu nedenle Tahran, nükleer anlaşmaya geri dönüşü bir 'güven inşası' sürecine bağlıyor.
Sonuç Yerine
İran Meclis Başkanı'nın ABD'ye yönelik bu eleştirileri, iki ülke arasındaki diyalog kapılarının tamamen kapanmadığını ancak güven eksikliğinin derin olduğunu gösteriyor. Uluslararası toplumun, İran'ın nükleer dosyasında tırmanışa geçmesini istememesi, tarafları müzakereye zorlayan temel etkenlerden biri. Ancak tarafların birbirine yönelik bu tür suçlamaları, ortak bir zemin bulunmasını güçleştiriyor. Bölgesel istikrarın sağlanması için hem Tahran'ın hem de Washington'ın gerçekçi bir yaklaşımla masaya oturması elzem görünüyor.
