Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, TVNET canlı yayınında gazeteci Cüneyt Özdemir'in sorularını yanıtladı. S-400 hava savunma sistemi krizinde ABD ile çözüme çok yaklaşıldığını belirten Oktay, F-35 savaş uçaklarının Türkiye için kritik önemde olmadığını ifade etti. Oktay'ın açıklamaları, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir döneme işaret ediyor.
S-400 krizinde son durum
Fuat Oktay, S-400 konusunda 2019 yılından bu yana devam eden gerginliğin aşılması için yoğun diplomatik çaba harcandığını vurguladı. Türkiye ve ABD arasında teknik düzeyde yürütülen görüşmelerde önemli ilerleme kaydedildiğini belirten Oktay, "Çözüme çok yakınız. Ayrıntıları kamuoyuyla paylaşmak için henüz erken, ancak olumlu bir noktadayız" dedi. Oktay, S-400'lerin operasyonel hale getirilmesi ve olası bir uzlaşma ile ilgili somut adımların atıldığını, ancak kesin anlaşmanın henüz imzalanmadığını sözlerine ekledi.
F-35: Kritik değil, alternatifler var
F-35 programından çıkarılmasına da değinen Oktay, söz konusu uçağın Türkiye için hayati önemde olmadığını savundu. "Türkiye kendi hava savunma ve savaş uçağı ihtiyacını farklı kaynaklardan karşılayabilir. Milli muharip uçak KAAN'ın yanı sıra diğer müttefiklerimizden temin edebileceğimiz alternatifler var" diyen Oktay, F-35'in teknolojik olarak önemli olduğunu ancak Türkiye'nin savunma stratejisinin tek bir ürüne bağlı olmadığını vurguladı. Oktay, özellikle yerli savunma sanayii yatırımlarının bu boşluğu doldurma potansiyeline sahip olduğuna işaret etti.
Savunma sanayiinde yerli üretim hamlesi
Fuat Oktay, Türkiye'nin savunma sanayiinde yerli üretim oranını yüzde 80'e çıkardığını hatırlatarak, "Artık başkalarına bağımlı değiliz. Kendi ihtiyaçlarımızı kendimiz karşılıyoruz. S-400 veya F-35 gibi sistemler konusunda yaşanan sıkıntılar, bizi daha bağımsız bir savunma politikası izlemeye yöneltti" ifadelerini kullandı. Oktay, milli muharip uçak KAAN'ın ilk uçuşunun 2025 yılında planlandığını ve bu sürecin hızla ilerlediğini belirtti.
ABD ile ilişkilerde normalleşme sinyalleri
Oktay'ın açıklamaları, Türkiye-ABD ilişkilerinde son dönemde yaşanan yumuşamanın bir yansıması olarak değerlendiriliyor. NATO müttefiki iki ülke arasında S-400 nedeniyle tırmanan gerginlik, yerini yoğun diplomasiye bıraktı. Geçtiğimiz aylarda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Washington ziyareti ve Biden yönetiminin Türkiye'ye F-16 satışına yeşil ışık yakması, ilişkilerde olumlu bir atmosfer yaratmıştı. Oktay'ın "çözüme çok yakınız" sözleri, bu sürecin somut bir anlaşmayla sonuçlanabileceğini gösteriyor.
Öte yandan Oktay, F-35 konusunda kesin bir dönüş olmasa da Türkiye'nin bu alanda kaybının büyük olmadığını iddia etti. "Biz para verdik ama uçağı alamadık. Ancak bu, savunmamızda ciddi bir zafiyet yaratmadı. Zaten KAAN projesiyle bu alandaki açığı kapatacağız" dedi.
Bağımsız değerlendirme
Oktay'ın bu açıklamaları, Türkiye'nin dış politikada esneklik kazandığını ve tek bir silah sistemine bağımlı kalmadan çok ayaklı bir savunma stratejisi izlediğini ortaya koyuyor. S-400 anlaşmazlığının çözülmesi halinde, ABD-Türkiye ilişkilerinde yeni bir sayfa açılabilir. Ancak F-35'in kritik olmadığı yönündeki ifadeler, uzmanlar arasında tartışma yaratabilir; zira F-35, NATO'nun ortak harekat kabiliyeti açısından önemli bir platform. Türkiye'nin bu uçağa erişimi olmaması, uzun vadede müttefikleriyle uyum sorunu doğurabilir. Yine de Ankara'nın yerli ve milli projelere verdiği öncelik, savunma sanayiinde dışa bağımlılığı azaltma hedefiyle örtüşüyor.
